Sieci handlowe przyjmą elektroodpady

W Polsce póki co duże sklepy sprzedające elektronikę są zobowiązane do nieodpłatnego przyjęcia małogabarytowego zużytego sprzętu. Tymczasem w Niemczech niebawem konsumenci będą mogli zwrócić zużyte czajniki i smartfony do sklepów spożywczych. Czy ten koncept zawita i do nas, czas pokaże.

Firmy w Niemczech czują się do wprowadzanej zmiany dobrze przygotowane, ale – jak podkreśla "Lebensmittel Zeitung" – istnieje jednak ryzyko znacznego dodatkowego obciążenia dla detalistów.

Od 1 lipca konsumentom w Niemczech będzie znacznie łatwiej prawidłowo pozbywać się zużytych urządzeń elektronicznych. Supermarkety i dyskonty również będą musiały przyjąć stare czajniki, golarki czy smartfony – niezależnie od tego, czy zostały od nich kupione, czy nie. Można wówczas wtedy zaoszczędzić sobie podróży do miejskiego centrum recyklingu, które często znajduje się na uboczu, lub na rynek elektroniki w centrum miasta.

– Handel detaliczny jest przygotowywany na zmiany. Wszyscy zaczną od systemów zwrotów 1 lipca i dadzą klientom możliwość jak najłatwiejszego oddania starych urządzeń elektronicznych – powiedziała Antje Gerstein, dyrektor zarządzający Retail Association (HDE), odpowiedzialny za zrównoważony rozwój.

Sieci handlowe obiecują proste zwroty

W ankiecie przeprowadzonej przez Niemiecką Agencję Prasową liczący się detaliści z branży spożywczej również sygnalizowali chęć rozpoczęcia tego typu działalności. Retailer Edeka obiecuje: – Od 1 lipca 2022 r. nasi klienci mogą oddawać urządzenia elektryczne w naszych sklepach. A konkurent Rewe zdradził, jak to powinno wyglądać w jego sklepach: – Po prostu zgłaszasz się do kasy, gdzie pracownik sprawdzi, czy urządzenie będzie przyjęte. Urządzenia zostałyby wtedy odpowiednio zutylizowane. Według informacji, to samo dotyczy Netto.

Aldi obiecuje również „prosty i nieskomplikowany zwrot starego sprzętu elektrycznego i elektronicznego” na wszystkich rynkach w Niemczech, podobnie jak Lidl. Tam klienci powinni oddać stare urządzenia przy kasie. – Odpowiada to praktyce wyuczonej przez klienta wymiany towaru lub jego zwrotu w ramach naszego programu gwarancyjnego – podkreśliła firma.

Tłem jest nowe rozporządzenie ustawy o sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Od 1 lipca zobowiąże również supermarkety i dyskonty o powierzchni sprzedaży powyżej 800 mkw. do odbioru starego sprzętu elektrycznego, jeśli sprzedają sprzęt elektryczny i elektroniczny kilka razy w roku lub na stałe.

Dodatkowe obciążenia dla detalistów

W przyszłości detaliści będą musieli akceptować stare urządzenia o wymiarach do 25 cm długości krawędzi – takie jak czajniki, maszynki do golenia czy smartfony – nawet bez kupowania nowego urządzenia. Obowiązek odbioru jest jednak ograniczony do trzech urządzeń zakwalifikowanych do jednego typu urządzenia. W przypadku większych urządzeń, takich jak komputery czy telewizory, obowiązek ich zwrotu obowiązuje tylko w przypadku zakupu nowego urządzenia tego samego rodzaju.

Dla eksperta ds. odpadów Rolfa Buschmanna z Bund Umwelt und Naturschutz Deutschland (BUND) nowe rozporządzenie jest krokiem we właściwym kierunku pomimo takich ograniczeń. – To dodatkowe uproszczenie dla konsumentów, a do tej pory zwrot wcale nie był łatwy – mówi.

W rzeczywistości, według Federalnej Agencji Środowiska, zbiórka starego sprzętu elektrycznego na wymaganym przez Unię poziomie poziom  65% nie została w Niemczech zrealizowana, osiągnięto zaledwie 44,3%. – Dlatego potrzebujemy znacznie więcej opcji realizacji zwrotów w handlu detalicznym – mówi ekspert z BUND Buschmann.

Handel detaliczny upatruje jednak problemów. – Dodatkowe obciążenie dla handlu spowodowane zwrotem starych urządzeń jest znaczne dla wielu firm handlowych – skarżył się dyrektor zarządzający HDE Gerstein. Często, zwłaszcza w lokalizacjach miejskich, i tak dostępne są tylko niewielkie powierzchnie magazynowe. – Jeśli teraz będą musiały być używane również do przechowywania starych urządzeń elektronicznych, w wielu miejscach będzie ciasno.

Elektrośmieci w Polsce – jak to wygląda?

Od 1 stycznia 2016 r. zasady postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym określa ustawa z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1688). Najważniejsze zmiany, jakie wprowadzono w tym dokumencie, dotyczą poziomu zbierania – obejmie on wszystkich wprowadzających sprzęt na rynek. Od 1 stycznia 2016 r. wszyscy oni (nie tylko sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych jak wcześniej) są obowiązani do osiągania minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu, w wysokości nie mniej niż 40% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu, a dla źródeł światła oraz diod elektroluminescencyjnych (LED) – 50% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu.

Od 1 stycznia 2016 r. do 30 grudnia 2017 r. obowiązywało 10 grup sprzętu wskazanych w załączniku nr 6 do ustawy z 11 września 2015 r o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, natomiast od 1 stycznia 2018 r. zakres grup sprzętu podlegających przepisom ustawy zostanie zmieniony na 6 grup sprzętu podzielonych m.in. ze względu na sposób i koszt przetwarzania.

W Polsce zwiększono również możliwości nieodpłatnego oddania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Najnowsza ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zobowiązuje duże sklepy, o powierzchni poświęconej sprzedaży sprzętu elektrycznego i elektronicznego przekraczającej 400 mkw., do nieodpłatnego przyjęcia małogabarytowego zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych (żaden z jego zewnętrznych wymiarów nie może przekraczać 25 cm), bez konieczności zakupu nowego urządzenia. Dotychczas nieodpłatny zwrot zużytego urządzenia możliwy był przy zakupie nowego urządzenia.

Być może koncept zwrotu elektrośmieci do sklepów i sieci handlowych przyjmie się u naszego zachodniego sąsiada i kiedyś zawita do nas. Czas pokaże.

Tymczasem istnieją też w naszym kraju inne możliwości oddania elektroodpadów: można je odnieść do punktu zbiórki, w każdej gminie powinien znajdować się punkt darmowej zbiórki. Informację o najbliższych lokalizacjach można znaleźć na stronie internetowej lub tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy. W przypadku zakupu nowego sprzętu z dostawą albo jeżeli klient oddał swój sprzęt do punktu serwisowego i naprawa jest nieopłacalna lub niemożliwa ze względów technicznych, serwis jest zobowiązany do nieodpłatnego przyjęcia tego urządzenia.

Dodatkowo pojawiają się też w przestrzeni miejskiej boxy, do których można wyrzucać elektroodpady.