CMR: woda i napoje w szkolnym plecaku [WYWIAD]

- W sklepach małego formatu uczniowie najchętniej kupują wodę do szkoły przed lekcjami. Podobną tendencję wykazuje rozkład transakcji z sokami i napojami niegazowanymi - mówi w rozmowie z "Handlem" Julia Kijo, analityk CMR.

"HANDEL": Jakie produkty do picia – woda, soki, napoje – sprzedają się najlepiej w roku szkolnym (zakładając oczywiście, że rok szkolny trwa i nie ma pandemii)? W opakowaniach jakiej wielkości?

JULIA KIJO: Niezależnie od pory roku na paragonach w sklepach małoformatowych najczęściej spośród wszystkich kategorii napojowych pojawiają się napoje gazowane i wody czyste. Wraz z nadejściem roku szkolnego i spadkiem temperatur wzrasta znaczenie soków i napojów niegazowanych – jesienią i zimą stanowią one ponad 20% wszystkich sprzedanych opakowań napojów, podczas gdy w najcieplejszych miesiącach – tylko kilkanaście. W roku szkolnym klienci chętnie sięgają po napoje i soki w małych opakowaniach, które idealnie nadają się do szkolnego tornistra – we wrześniu 2019 r. i we wrześniu 2020 r. soki i napoje w opakowaniach do 500 ml odpowiadały za połowę obrotów tą kategorią i stanowiły ponad 55% wszystkich sprzedanych opakowań tej kategorii. Wraz z nadejściem roku szkolnego rośnie również znaczenie wód smakowych, czyli kategorii szczególnie lubianej przez dzieci, w małych opakowaniach – zarówno we wrześniu 2019 r., jak i we wrześniu 2020 r. butelki o pojemności do 500 ml stanowiły ponad połowę sprzedanych opakowań wszystkich wód smakowych.

W jakie dni tygodnia i w jakich godzinach te kategorie sprzedają się najlepiej i o czym to świadczy? Że rodzice kupują dzieciom wodę lub napoje do picia do szkoły, np. w weekend, czy że dzieci samodzielnie kupują sobie coś do picia tuż przed szkołą?

Najwięcej paragonów z napojami i wodami jest w godzinach popołudniowych, przy czym małe opakowania zdecydowanie lepiej sprzedają się w dni powszednie, a dla większych pojemności znacznie ważniejszy jest koniec tygodnia. Jeśli chodzi o produkty w małych opakowaniach i przeznaczone dla dzieci, można zauważyć rosnące znaczenie godzin porannych między 7 a 8, to pora szczególnie ważna dla wód smakowych dla dzieci, ponieważ to właśnie wtedy ma miejsce co dziesiąta transakcja zakupu tej kategorii.

Świadczy to o tym, że w sklepach małego formatu uczniowie przed lekcjami najchętniej kupują wodę do szkoły. Podobną tendencję wykazuje rozkład transakcji z sokami i napojami niegazowanymi dla dzieci, w przypadku których również zauważalny jest wzrost sprzedaży w godzinach porannych (ok. 6% transakcji ma miejsce w właśnie w godzinie poprzedzającej pierwszy dzwonek.

Ubiegłoroczny rok był specyficzny, bo dzieci poszły do szkoły we wrześniu, ale już dwa miesiące później na wiele miesięcy opuściły szkolne mury. Czy dało się to zauważyć na sklepowych paragonach?

Podobnie jak dla innych typowo szkolnych kategorii, takich jak słodycze impulsowe czy musy owocowe, tak też dla sprzedaży napojów zamknięcie szkół miało duże znaczenie. Wprowadzenie zdalnego nauczania w szkołach, a także ograniczenie lub rezygnacja ze stacjonarnych zajęć na studiach sprawiły, że pod koniec października i w listopadzie wszystkie typowo szkolne trendy zostały zahamowane – przede wszystkim zniknął pik sprzedażowy przed godziną 8:00, ale wyraźnie spadło też zainteresowanie mniejszymi opakowaniami. W listopadzie 2020 r. wody
smakowe w opakowaniach do 500 ml stanowiły 42% wszystkich sprzedanych wód smakowych, podczas gdy w listopadzie 2019 r., kiedy nauka w szkołach odbywała się bez przeszkód, co druga sprzedana woda smakowa miała taką właśnie niewielką pojemność. Podobny spadek znaczenia małych opakowań można było zaobserwować również w innych kategoriach.

Jaki wpływ na rynek napojów, także tych w mniejszych formatach, ma wprowadzony w życie na początku tego roku podatek cukrowy?

Wzrost cen napojów, szczególnie gazowanych, wód smakowych czy herbat mrożonych przełożył się znacząco na spadek wolumenu tych kategorii – w okresie od stycznia do czerwca 2021 r. w sklepach małoformatowych sprzedało się aż o 20% mniej napojów gazowanych (w przeliczeniu na litry) i o 16% mniej wody smakowej niż w analogicznym okresie rok wcześniej, choć wartościowo sprzedaż tych kategorii wzrosła odpowiednio o 9 i o 11%.
W ostatnich tygodniach ceny napojów utrzymują się jednak już na względnie stałym poziomie, więc można się spodziewać, że ich sprzedaż zacznie się stabilizować.

Czy mniej kupionych napojów to więcej wody w koszykach?

Trudno jednoznacznie powiedzieć, że konsumenci zastępują słodzone napoje czystą wodą, ponieważ wolumen sprzedaży wody czystej w sklepach małoformatowych zwiększył się w ostatnim półroczu zaledwie o 4%.

Na ile ważne dla detalisty są serie opakowań i produktów przeznaczonych stricte dla dzieci?

Soki i napoje dla dzieci, zdefiniowane jako produkty w kolorowych opakowaniach, na których widnieją postaci z bajek lub kreskówek i/lub sugerujące nazwą, że produkt jest dla młodszych konsumentów, stanowią ok. 15% wartości sprzedaży wszystkich soków i napojów niegazowanych. Pojawiają się na co piątym paragonie z tą kategorią. W przypadku wód smakowych produkty dla dzieci, należące głównie do marki Kubuś Waterrr, mają niemal 40-proc. udział wartościowy dla całej kategorii i w roku szkolnym pojawiają się na co drugim paragonie z tą kategorią.

Ile średnio każdego roku jesienią wprowadzanych jest nowości w kategorii wody i napojów na półki sklepów? Wiadomo ile z nich ostatecznie zostaje na półkach na latach?

Producenci napojów starają się zaskakiwać konsumentów nowymi smakami i opakowaniami, najczęściej jednak są to wariacje na temat już znanych marek i produktów. Częściej niż jesienią debiut rynkowy napojów, soków i wód ma miejsce w sezonie wiosennym. Nowym produktom z tej kategorii trudno jednak na dłużej zaistnieć na półkach i w świadomości konsumentów, ponieważ czołówki rankingów pozostają przez lata te same – w kategorii soków i napojów niegazowanych niepodzielnie rządzą marki Tymbark (z wariantem jabłkowo-miętowym na czele) i Kubuś marchewkowy z różnymi dodatkami. W kategorii wód smakowych największe udziały od lat mają wody Kubuś Waterr w opakowaniach 500 ml (warianty truskawkowy, malinowy, cytrynowy i jabłkowy) i Żywiec Zdrój w większych butelkach (truskawkowa, cytrynowa i jabłkowa), ale w zeszłym roku bardzo udany debiut w tej kategorii zaliczyła marka Żywiec Zdrój Zero Cukru z nutką cytryny, arbuza lub truskawki. W 2021 r. znaczenie nowości ze względu na wprowadzane na rynek produkty o zmienionym składzie będzie znacznie większe, trzeba jednak pamiętać, że większość tych nowości to lekko zmienione warianty lub nowe wcielenia popularnych produktów (jak np. wody Kubuś z dodatkiem soku).

Jakie inne produkty, poza wodą i napojami, są okołoszkolne i warto o nich pamiętać, budując asortyment sklepu od 1 września?

W pierwszych tygodniach roku szkolnego zauważalny jest wzrost sprzedaży kategorii słodyczy impulsowych takich jak rogaliki, batony czekoladowe i batony z lodówki i wafelki impulsowe. Wymienione produkty często wybierane są jako słodka przekąska do szkoły, na co wskazuje wzrost sprzedanej liczby opakowań w tym okresie w sklepach małoformatowych, a także godzina zakupu (wyraźny pik sprzedażowy przed godziną 8:00). Porównując wrzesień do sierpnia 2020 r., przyrosty liczby transakcji danych kategorii są na poziomie co najmniej 25% oraz sięgają nawet 40% w przypadku batonów czekoladowych. Niewątpliwie są to kategorie okołoszkolne, o które warto zadbać szczególnie w pierwszych miesiącach roku szkolnego. Jak wskazują dane CMR, detaliści również dostrzegli zwiększone zapotrzebowanie na te produkty – to właśnie we wrześniu i w październiku liczba dostępnych wariantów produktów z danej kategorii w sklepach jest najwyższa.

Ilona Mrozowska 4263 Artykuły

W „Handlu” od 2005 r. Blisko tematyki przemysłowej i producenckiej. Właścicielka białej kulki, czyli szynszyli o imieniu Tula.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.