Opłata cukrowa, czyli woda na młyn [ANALIZA]

Pandemia, a potem wprowadzenie opłaty cukrowej zmieniają model spożycia w szeroko rozumianym sektorze napojów. Czy przyczynią się do wzrostu zainteresowania wodą?

Od początku 2021 r. obowiązuje tzw. opłata cukrowa, czyli danina od słodzonych cukrem lub słodzikami napojów, a także od tzw. energetyków. Ich ceny natychmiast poszły w górę na sklepowych półkach, bo w tym wypadku – inaczej np. niż przy podwyżce akcyzy – nie dało się robić zapasów. Obowiązek zapłaty – nałożony na producentów i importerów – powstaje bowiem w momencie sprzedaży.

Wzrost cen, czego się zresztą spodziewano, przełożył się na zmniejszenie liczby kupowanych napojów obłożonych podatkiem cukrowym, lecz już niekoniecznie na wartość sprzedaży, przynajmniej w sklepach niezależnych i miękkiej franczyzy do 300 mkw., w których paragony analizuje CMR. I tak w przypadku energetyków wolumen sprzedaży skurczył się w styczniu rok do roku o 12,8%, mocniej niż listopadzie i grudniu 2020 r. względem takiego samego okresu rok wcześniej (-8,1%). Wartość spadła jednak rok do roku o 6,4%, podczas gdy w poprzedzających ten okres dwóch miesiącach spadek w ujęciu rocznym był dotkliwszy: -8,4%.

Podobnie było w przypadku napojów gazowanych, gdzie w małym formacie wolumen sprzedaży spadł o 19,6% (-5,4% w listopadzie i grudniu), ale wartość już tylko o 2,9% wobec spadku o 5,0% we wcześniejszych dwóch miesiącach. Przy tym średnia cena energetyków wzrosła o 7,9%, a napojów gazowanych o 23%.

ZAMIAST NAPOJU
Wartość wartością, ale niedobór płynów konsumenci muszą uzupełnić w inny sposób. Powstaje zatem pytanie, czy przerzucą się na niepodlegające opłatom napoje typu izotoniki, kawy ready-to-go, czy też częściowo jej podlegające napoje na bazie warzyw i owoców, czy zwrócą się w stronę bardzo popularnej wody butelkowanej. Zapytaliśmy o to producentów zarówno napojów, jak i wód, z tym że w odwrotnych proporcjach: Coca-Colę, która sprzedaje Kroplę Beskidu, oraz Żywiec Zdrój, który ma w portfolio m.in. napoje na bazie wody zawierające cukier: Żywiec Zdrój z Nutą, ale głównie zajmuje się dostawą wody.

– Na ten moment jest za wcześnie, by prognozować, jak opłata wpłynie na system firm Coca-Cola w Polsce – potwierdza Rafał Palczak, dyrektor działu rozwoju strategii handlowych Coca-Cola HBC Polska i kraje bałtyckie. – Najbliższe miesiące będą trudne, ponieważ wszyscy – producenci, detaliści i konsumenci – musimy odnaleźć się w nowych warunkach. Dlatego też z uwagą analizujemy dane dotyczące sprzedaży, wsłuchujemy się w głosy konsumentów. Rozmawiamy również z detalistami, aby jak najlepiej skoordynować zarówno codzienne działania, jak i długofalowe plany.

– To zbyt krótki okres, aby móc wyciągać jednoznaczne wnioski – ocenia Marek Mierzejewski, dyrektor sprzedaży Żywiec Zdrój. – Jednak na podstawie badania Zymetrii „Podatek cukrowy i od małpek oczami konsumentów” przeprowadzonego w styczniu 2021 r. możemy powiedzieć, że 26% konsumentów rozważa ograniczenie spożycia napojów słodzonych, a kolejne 23% – wprowadzenie mniej słodzonych zamienników – informuje.

DOKĄD POPŁYNĄ PIENIĄDZE?
Rozwój rynku jest o tyle trudny do przewidzenia, że na długofalowe trendy, takie jak zastępowanie wodą słodkich napojów z przyczyn zdrowotnych czy wykorzystywanie wody kranowej przefiltrowanej przez specjalne dzbanki z filtrem zamiast kupowania wody niegazowanej butelkowanej (by zużywać mniej plastiku), nałożyła się pandemia, która ograniczyła zakupy wody w butelkach o małych pojemnościach i teraz wreszcie podatek cukrowy, który może się rynkowi wody przysłużyć.

Na razie nie widać wpływu podatku cukrowego na sprzedaż wody butelkowanej, która mogłaby być alternatywą dla droższych od początku roku napojów słodzonych. Jednak trzeba też pamiętać o sezonowości – zimą konsumenci częściej decydują się na bardziej esencjonalne soki, traktując je jako przekąskę, natomiast latem wybierają wodę i napoje dla orzeźwienia.

Dlatego prawdziwy wpływ podatku cukrowego na strukturę rynku soków, nektarów, napojów, energetyków i wody butelkowanej zobaczymy dopiero w II i III kwartale roku. 

Magdalena Weiss 3268 Artykuły

Niepoprawna recydywistka - związana z "Handlem" w latach 1999-2005 i ponownie od 2016 r. Tropi najnowsze trendy na rynku FMCG i zmiany w gospodarce. Amatorka kuchni greckiej i bibliotek publicznych. Mieszka kątem u trzech kotów.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.