Covid-19 na talerzu w Polsce i w Europie

Pandemia zmieniła zachowania konsumentów, ale Polacy zareagowali inaczej niż Niemcy, Grecy czy Szwedzi.

29% Europejczyków twierdzi, że od czasu pandemii przykłada coraz większą wagę do unikania dodatków i konserwantów w produktach, a 24% jest przekonanych, że na znaczeniu zyska posiadanie umiejętności kulinarnych – wynika z badań* przeprowadzonych przez EIT Food (Europejski Instytut Innowacji i Technologii w obszarze Żywności) wespół z hiszpańską Najwyższą Radą Badań Naukowych i uniwersytetami z Belfastu (Irlandia Płn.), Leuven (Belgia), Aarhus (Dania), Helsinki (Finlandia) oraz Uniwersytetem Warszawskim i fińskim centrum badawczym VTT.

Polska znalazła wśród trzech państw, których konsumenci najczęściej deklarowali wzrost zakupów i konsumpcji owoców, nabiału oraz ziół i przypraw.

Z drugiej strony nasz kraj odnotował drugi największy spadek zakupów gotowych posiłków (aż dwie trzecie respondentów zadeklarowało bowiem, że miało więcej wolnego czasu). Także e-commerce spożywką rozwija się w Polsce podczas pandemii wolniej niż w innych krajach.

Okazało się także, że 53% rodaków odczuwa trudności finansowe, dlatego najczęściej spośród innych badanych krajów rezygnują z zakupów produktów premium na rzecz tańszych odpowiedników, np. pod marką własną.

Branża spożywcza, zarówno pod względem produkcji, jak i sprzedaży, okazała się bardziej odporna na pandemiczny kryzys niż sektor dóbr trwałych. W całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej sprzedaż żywności spadła o 6% rok do roku (kwiecień 2020 vs. kwiecień 2019), podczas gdy produkty nonfoodowe (z paliwami włącznie) zaliczyły spadek o 17%. W Polsce różnica była nieznaczna: -11% w przypadku żywności i -12% w przypadku produktów nieżywnościowych. 

Mocniejsze spadki zanotował sektor przemysłowy; w CEE w przypadku żywności było to 13% spadku, ale produktów trwałych – już 43%. Dla Polski analogiczne wartości to -12% oraz -47%.

 Co po COVID-zie?

– Przewidzenie przyszłości jest trudne, bo wiele czynników może wpłynąć na kształtowanie się postaw konsumentów – mówi Aleksandra Niżyńska z EIT Food. – Warto jednak tworzyć scenariusze, by być przygotowanym na dostosowanie się do rzeczywistości w czasie, gdy będą się one realizowały, czyli stworzyć plany adaptacyjne. 

EIT Food będący niezależną agendą Unii Europejskiej przewidział powrót do nowej rzeczywistości według czterech ścieżek: skrajnie optymistycznej i pesymistycznej oraz dwóch pośrednich. To, która z nich się zrealizuje, zależeć będzie zarówno od postaw rządów, konsumentów, jak i czynników makroekonomicznych. Rozwój epidemii, tempo i skuteczność szczepień, tempo zacieśniania lub luzowania obostrzeń i rozmiar wsparcia dla gospodarek oraz zaufanie (bądź nieufność) konsumentów, zarówno co do własnej przyszłości ekonomicznej, jak i bezpieczeństwa będą się składały na krajobraz po covidowej bitwie.

Szanse na zrównoważoną odbudowę dla rolnictwa stworzą potencjalni nowi konsumenci lokalnych produktów, którzy zwrócą się w stronę krótszych łańcuchów dostaw (mniejsze ryzyko zakłóceń, większa świeżość, wspieranie lokalnych rolników). Krótszy łańcuch to także mniejsza liczba pośredników, a więc i wyższe marże. Możliwa jest także regionalna współpraca, czego przykładem podczas pandemii mogą być kraje bałtyckie, w których rolnicy, dzięki wzajemnemu wsparciu uzyskali efekt skali.

Lokalni przetwórcy uzyskają z kolei szansę na rozpowszechnienie swoich produktów, możliwość wprowadzania innowacji, która zapewni większą efektywność kosztową i pozostawianie mniejszego śladu węglowego ze względu na ograniczenie transportu.

Konsument natomiast stanie się bardziej świadomy, zwróci się ku lokalnym targom lub wręcz kupować będzie chciał od producentów, a w przyszłości stanie się bardziej skłonny do wybierania produktów premium.

 Zdjęcie: Shutterstock

*Badania objęły 10 krajów: Hiszpanię, Szwecję, Wielką Brytanię, Niemcy, Polskę, Włochy, Francję, Grecję, Finlandię i Rumunię i zostały przeprowadzone we wrześniu 2020 r. na próbie 5000 osób.

Magdalena Weiss 2923 Artykuły

Niepoprawna recydywistka - związana z "Handlem" w latach 1999-2005 i ponownie od 2016 r. Tropi najnowsze trendy na rynku FMCG i zmiany w gospodarce. Amatorka kuchni greckiej i bibliotek publicznych. Mieszka kątem u trzech kotów.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.