UOKiK w 2019 r. nałożył na firmy 425 mln zł kar

Spada liczba wszczynanych przez Urząd postępowań wyjaśniających i administracyjnych. Z czego to wynika?

W sprawach ochrony konkurencji UOKiK wszczął w 2019 r.  56 postępowań wyjaśniających. To mniej niż w latach poprzednich, gdy było ich 64 (w 2018 r.) oraz 87 (w 2017 r.). Rosła za to liczba postępowań właściwych, ale nieznacznie: z 9 w 2017 r. przez 12 w 2018 r. do 14 w 2019 r.

Natomiast w kwestiach ochrony konsumentów postępowań wyjaśniających przeprowadzono w ubiegłym roku 87 wobec 125 rok wcześniej i 195 w roku 2017, spadek jest więc wyraźny. Zainicjowano 72 postępowania administracyjne, mniej niż w dwóch poprzednich latach (75 w 2017 i 91 w 2018)

Na podstawie powyższych danych można zauważyć, że zmniejsza się liczba postępowań właściwych i wyjaśniających. Ma to związek ze zmianą postawy przedsiębiorców, którzy dostosowują się do wezwań miękkich UOKiK, jak również eliminują naruszenia zidentyfikowane przez Urząd oraz usuwają ich negatywne skutki. W takich sytuacjach nie ma już potrzeby prowadzenia dalszych działań – wyjaśniają pracownicy UOKiK.

W 2019 r. Urząd podjął 952 decyzje o ukaraniu przedsiębiorców, z czego 665 dotyczyło konsumentów, a 287 naruszenia praw konkurencji. Nałożone kary pieniężne wyniosły łącznie 424,9 mln zł, przy czym najwięcej kosztowało przedsiębiorców łamanie zbiorowych praw konsumentów (189 mln zł) oraz nieudzielenie informacji w toku postępowania w sprawie kontroli koncentracji (172 mln zł). 49,3 mln zł kar Urząd nałożył na firmy za niedozwolone postanowienia w umowach, 8,3 mln zł za wykorzystywanie przewago kontraktowej, a 5,2 mln zł za praktyki ograniczające konkurencję.

Przypomnijmy, że postępowania UOKiK są dwuetapowe – najpierw jest postępowanie wyjaśniające prowadzone w sprawie, a potem postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji. Od tej decyzji przysługuje odwołanie – do SOKIK (Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów), następnie do Sądu Apelacyjnego, a ostatecznie – do Sądu Najwyższego.

– Przedsiębiorcy korzystają z prawa do obrony swoich racji. Wiele spraw staramy się kończyć na etapie tzw. działań miękkich – kierujemy do przedsiębiorcy wezwanie do zmiany praktyk bez wszczynania postępowania – informuje UOKiK.

Ze statystyk udostępnionych przez Urząd wynika, że w większości wypadków SOKiK oddala odwołania przedsiębiorców. W 2019 r. na 30 wyroków w sprawach z zakresu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów tylko dwa razy sąd zmienił decyzję UOKiK, a cztery razy uchylił ją w całości. Natomiast w sprawach antymonopolowych podtrzymał 10 na 14 wyroków.

W grudniu 2019 r. UOKiK uruchomił specjalną platformę online dla sygnalistów, czyli osób, które anonimowo chcą zgłosić naruszenie zasad konkurencji lub prawa konsumentów.

– Od momentu uruchomienia platformy online w grudniu 2019 r. otrzymaliśmy 450 sygnałów. Wcześniej funkcjonował adres e-mail oraz numer telefonu – tymi kanałami napływały różne zgłoszenia, nie zawsze związane z tematyką ochrony konkurencji – odpowiada UOKiK na pytanie portalu handelextra.pl. – Platforma przede wszystkim daje możliwość kontaktu zwrotnego, anonimowego dopytania o szczegóły czy detale ważne dla prowadzących postępowania. Każde takie zgłoszenie analizujemy i jeżeli są podstawy, podejmujemy działania. Program gwarantuje pełną anonimowość – zapewnia Urząd.

Kara karze nierówna

O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej prezes UOKiK decyduje w ramach uznania administracyjnego.

– Decyzja o nałożeniu maksymalnej kary zapada w wyjątkowych okolicznościach, najczęściej sankcje są niższe – deklaruje Urząd. – Celem kary jest usankcjonowanie niezgodnej z prawem praktyki, ma ona zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości również przez innych przedsiębiorców. Ustalając wymiar kary, bierzemy pod uwagę przesłanki obciążające i łagodzące, w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenia prawa, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe, współpracę z Urzędem, ewentualne zaniechanie praktyki przed wszczęciem postępowania. Na tej podstawie ustalamy wymiar sankcji – wyjaśnia UOKiK.

Ostatnio karę w maksymalnej wysokości za nieudzielenie informacji Urząd nałożył na Gazprom. Za takie naruszenie przepisy przewidują karę do 50 mln euro. Było to na początku sierpnia br.

– W przypadku nieuiszczenia przez przedsiębiorcę kary pieniężnej Prezes UOKiK podejmuje działania egzekucyjne. Polegają one m.in. na wysyłaniu do przedsiębiorców pism przypominających o obowiązku zapłaty kary, wezwań do zapłaty, upomnień, które często przynoszą oczekiwane efekty – wylicza UOKiK. – Jeżeli jednak tak się nie dzieje, UOKiK występuje do naczelników właściwych urzędów skarbowych z wnioskami o wszczęcie egzekucji administracyjnej. W ramach działań windykacyjnych, departamenty i delegatury dokonują również zgłoszeń wierzytelności do sądów właściwych dla spraw upadłościowych.

Magdalena Weiss 2776 Artykuły

Niepoprawna recydywistka - związana z "Handlem" w latach 1999-2005 i ponownie od 2016 r. Tropi najnowsze trendy na rynku FMCG i zmiany w gospodarce. Amatorka kuchni greckiej i bibliotek publicznych. Mieszka kątem u trzech kotów.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.