[PORADNIK] Grant Thornton dla Handlu: nowa odsłona JPK_VAT, cz.2

Zmieniają się oznaczenia m.in. grup towarów w nowym JPK_VAT z deklaracją. Jakie są i co musi zrobić przedsiębiorca, radzi Joanna Parobczak, specjalista ds. księgowości, Grant Thornton

Jedną z kluczowych zmian są oznaczenia grup towarów i usług, procedur i dowodów, które będą wymagane w JPK, a nie wszystkie będą znajdowały się na fakturach. Dzisiaj takie oznaczenia nie są wymagane, co oznacza, że przedsiębiorcy muszą liczyć się z koniecznością dostosowania narzędzi i programów księgowych do tego, aby możliwe było wygenerowanie JPK w nowej schemie.

Ministerstwo Finansów rozpoczęło prace nad nowym JPK_VAT już w 2018 r. W odpowiedzi na pojawiającą się krytykę dotyczącą m.in. liczby zmian, a także na podstawie dwukrotnie prowadzonych konsultacji podatkowych, resort zredukował o połowę wymagany katalog dodatkowych oznaczeń dokumentów i procedur.

Mimo wprowadzonych poprawek, nadal przyporządkowywanie konkretnych grup towarów lub usług wskazanych w rozporządzeniu może być problematyczne dla samych księgowych i wiązać się z koniecznością zaangażowania w rozliczenia VAT pracowników spoza księgowości.

Dostosowanie systemów księgowych, magazynowych (w przypadku obrotu towarami), sprzedażowych i wykorzystywanych do fakturowania, może okazać się kluczowe dla zapanowania nad procesem oznaczania. Ponadto, szczególną rolę w całym procesie mogą mieć zespoły odpowiedzialne merytorycznie za procesy handlowe i logistyczne.

Ewidencja zawiera dane, które do tej pory nie były gromadzone w formie elektronicznej. Dlatego tak ważny jest przegląd procedur, transakcji i schematów księgowych funkcjonujących w danej jednostce. Trzeba tak zorganizować procesy w firmie, by odpowiednio zabezpieczyć zakresy zadań dotyczących wprowadzania dodatkowych danych w systemach i przydzielić takie obowiązki do poszczególnych stanowisk. Niezbędne jest oczywiście przeszkolenie wszystkich zainteresowanych w tym zakresie.

Oznaczenia identyfikujące przedmiot opodatkowania z tytułu dostaw towarów i świadczenia usług

Oznaczenia dotyczące dostawy towarów:

  • GTU_01 – napojów alkoholowych – alkoholu etylowego, piwa, wina, napojów fermentowanych i wyrobów pośrednich, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym,

  • GTU_02 – towarów, o których mowa w art. 103 ust. 5aa ustawy,

  • GTU_03 – oleju opałowego w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym oraz olejów smarowych, pozostałych olejów o kodach CN od 2710 19 71 do 2710 19 99, z wyłączeniem wyrobów o kodzie CN 2710 19 85 (oleje białe, parafina ciekła) oraz smarów plastycznych zaliczanych do kodu CN 2710 19 99, olejów smarowych o kodzie CN 2710 20 90, preparatów smarowych objętych pozycją CN 3403, z wyłączeniem smarów plastycznych objętych tą pozycją

  • GTU_04 – wyrobów tytoniowych, suszu tytoniowego, płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym

  • GTU_05 – odpadów – wyłącznie określonych w poz. 79–91 załącznika nr 15 do ustawy

  • GTU_06 – urządzeń elektronicznych oraz części i materiałów do nich, wyłącznie określonych w poz. 7–9, 59–63, 65, 66, 69 i 94–96 załącznika nr 15 do ustawy

  • GTU_07 – pojazdów oraz części samochodowych o kodach wyłącznie CN 8701–8708 oraz CN 8708 10

  • GTU_08 – metali szlachetnych oraz nieszlachetnych – wyłącznie określonych w poz. 1–3 załącznika nr 12 do ustawy oraz w poz. 12–25, 33–40, 45, 46, 56 i 78 załącznika nr 15 do ustawy

  • GTU_09 – leków oraz wyrobów medycznych – produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 37av ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499, z późn. zm.4))

  • GTU_10 – budynków, budowli i gruntów

Oznaczenia dotyczące świadczenia usług:

  • GTU_11 – w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1201 i 2538 oraz z 2019 r. poz. 730, 1501 i 1532)

  • GTU_12 – o charakterze niematerialnym – wyłącznie: doradczych, księgowych, prawnych, zarządczych, szkoleniowych, marketingowych, firm centralnych (head offices), reklamowych, badania rynku i opinii publicznej, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych

  • GTU_13 – transportowych i gospodarki magazynowej – Sekcja H PKWiU 2015 symbol ex 49.4, ex 52.1

Kiedy nie trzeba stosować kodów?

Po opublikowaniu ww kodów pojawiły się pytania, czy takie oznaczenia mają stosować przedsiębiorcy zobowiązani do wykazywania podatku VAT należnego w przypadku, kiedy kupują towar lub usługę i są zobowiązani (co do zasady) do rozliczenia podatku z tyt. takiego zakupu (m.in. w przypadku WNT czy importu usług).

Ministerstwo Finansów w wydanej Broszurze Informacyjnej stwierdziło, że oznaczeń nie stosuje się:

  •  wobec transakcji zakupu, które skutkują pojawieniem się podatku VAT należnego,
  • do zbiorczych informacji o sprzedaży ewidencjonowanej na kasie rejestrującej oraz zbiorczych informacji o sprzedaży nieudokumentowanej fakturami oraz nieobjętej obowiązkiem prowadzenia ewidencji sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej.

 Obowiązek oznaczania w ewidencji sprzedaży

Sprzedaż z przekroczeniem limitów. Część procedur sprzedaży, których dotyczy obowiązek oznaczania, obejmuje transakcje związane z przekraczaniem limitów określonych przepisami, tj.:

  • dostaw w ramach sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju wskazanej w art. 23 ustawy o VAT (oznaczenie „SW”),
  • identyfikacji świadczenia usług elektronicznych, telekomunikacyjnych i nadawczych, o których mowa w art. 28k ustawy o VAT (oznaczenie „EE”).

 Uproszczone transakcje trójstronne. Do transakcji, które wykazują wzmożoną podatność do nadużyć ustawodawca zaliczył transakcje trójstronne, należące do procedur uproszczonych. Dlatego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych pojawiają się oznaczenia „TT_WNT” i „TT_D”. Wykazywanie takich oznaczeń ma na celu kontrolę prawidłowości stosowanych transakcji tego typu. W związku z tym, że podatek VAT należny rozlicza nabywca, dodano oznaczenie WNT w ewidencji sprzedaży. W przypadku, gdy polski podatnik będzie „środkowym w kolejności” podmiotem w łańcuchu transakcji uproszczonej wykazuje WNT bez podatku oraz dostawę poza terytorium kraju. Stąd oznaczenie informujące o wewnątrzwspólnotowym nabyciu towaru (bez kwoty podatku) w ramach wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej „TT_WNT” oraz oznaczenie identyfikujące dostawę na rzecz „ostatniego w kolejności” podatnika jako dostawa poza terytorium kraju „TT_D”.

Pozostałe procedury sprzedaży

Obowiązek oznaczenia procedur wprowadzono również dla:

  • procedur celnych „I_42” i „I_63”,

  • transferu bonów jednego przeznaczenia „B_SPV” i „B_SPV_DOSTAWA” i świadczenia usług pośrednictwa dot. bonów różnego przeznaczenia „B_MPV_PROWIZJA”,

  • dostaw towarów i świadczenia usług opodatkowanych na zasadach marży: usług turystyki „MR_T” i dostawy towarów używanych, dzieł sztuki i przedmiotów kolekcjonerskich i antyków „MR_UZ”,

  • transakcji objętych obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności „MPP”,

  • transakcji dokonywanych pomiędzy podmiotami powiązanymi „TP”.

Obowiązek oznaczania w ewidencji zakupów. Katalog obowiązku stosowania oznaczeń w zakresie ewidencji zakupów jest znacznie mniejszy, niż w przypadku ewidencji sprzedaży.

 Obejmuje transakcje:

  • z tytułu importu towarów rozliczanego z zastosowaniem procedury uproszczonej, zgodnie z art. 33a ustawy „IMP”,
  • objęte obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności „MPP”.

Oznaczenia dowodów sprzedaży i dowodów zakupów

Ustawodawca wprowadził także obowiązek oznaczania dowodów sprzedaży:

  •  „FP” dla faktur wystawianych do paragonu na podstawie art. 109 ust. 3d ustawy,
  • „WEW” dla dokumentów wewnętrznych,

  • „RO” do dokumentu zbiorczego zawierającego sprzedaż z kas rejestrujących.

 W ramach ewidencji dowodów zakupów wymagane są oznaczenia:

  • „MK” dla faktur wystawianych przez podatnika będącego dostawcą lub usługodawcą, który wybrał metodę kasową rozliczeń (na podstawie art. 21 ustawy o VAT),

  • „WEW” dla dokumentów wewnętrznych,

  • „VAT_RR” dla faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników ryczałtowych.

 Wszystkie prezentowane oznaczenia sprzedaży i zakupów mają być wypełniane w pliku XML do całej faktury, stąd nie ma konieczności ewidencji każdego wiersza faktury.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.