[PORADNIK] Grant Thornton dla Handlu: płynność finansowa, cz. 2

Nieściągalne wierzytelności jako koszty to kolejna z opcji poprawy płynności, nim zostanie wdrożony pakiet ustaw antykryzysowych. Tu potrzebne jest orzeczenie sądu.

Obowiązujące przepisy ustanawiają granice zaliczenia wierzytelności (lub odpisów na nie) do kosztów uzyskania przychodów (KUP). 

Łukasz Kempa, doradca podatkowy z Grant Thornton wyjaśnia, że niestety, wyłączają one możliwość szybkiego zmniejszenia zobowiązań, ponieważ przedsiębiorca najpierw musi udokumentować istotne okoliczności. Art. 16 ust. 2 Ustawy CIT (23 ust. 1 pkt 20 Ustawy PIT), wymienia te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana poprzez:

1. postanowienie o nieściągalności, uznane przez wierzyciela za odpowiadające stanowi faktycznemu, wydane przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego

2. postanowienie sądu o:

- oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości (majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów);

- umorzeniu postępowania upadłościowego, jeżeli zachodzi okoliczność wymieniona powyżej;

- zakończeniu postępowania upadłościowego;

- protokół sporządzony przez podatnika, stwierdzający, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

W przypadku podmiotów spoza Polski organy podatkowe zwykle uznają zagraniczny ekwiwalent wyżej wymienionych dokumentów ,ale musi on być „równoważny” z tymi, o których mówią krajowe przepisy.

Ponadto odpisy na wierzytelności nieściągalne można zaliczyć do KUP, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 26a Ustawy CIT (art. 23 ust. 1 pkt 21 Ustawy PIT). Zgodnie z nimi mogą być nimi wyłącznie odpisy aktualizujące wartość należności od tej części należności, która była uprzednio zaliczona do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 2a pkt 1 ustawy. Dotyczy to sytuacji, kiedy:

  • dłużnik zmarł, został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość;

  • zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne lub został złożony wniosek o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, lub zostało wszczęte postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków;

  • wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego;

  • wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego.

Przepisy dopuszczają także inne sposoby uprawdopodobnienia. Przesłanki takie winny jednak charakteryzować się wiarygodnością równorzędną w stosunku do tych wskazanych w przepisach, a więc mieć podobny charakter prawny. Szacowanie ryzyka, czy posiadane informacje i dokumentacja wystarczą do uzasadnienia tezy o nieściągalności wierzytelności, należy do podatnika.

Praktyka pokazuje, że podatnicy, którzy chcą bezpiecznie zaliczyć odpisy do KUP, powinni możliwe najszybciej dążyć do uzyskania prawomocnego orzeczenia sądowego, kierującego wierzytelność do postępowania egzekucyjnego. Biorąc jednak poprawkę na zatory w sądach związane z epidemią, w praktyce skorzystanie z tej ścieżki w najbliższych miesiącach może być nierealne.

 

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.