Mentole znikną z rynku. Co je zastąpi?

Palacze chętnie sięgają po papierosy mentolowe i te z kapsułkami smakowymi, ale one znikną z rynku już od maja. Są produkty, które mogą je zastąpić.

Wyzwanie dla palaczy przygotowała Unia Europejska, która od maja 2020 r. zakazała na swoim terenie sprzedaży papierosów smakowych, w tym mentolowych. Powód? Są zbyt popularne, co – jak przyznają sami producenci – jest faktem. Papierosy mentolowe to polska charakterystyka - stanowią ok. 30% rynku. Obok Brytyjczyków i Rumunów należymy do nacji, które najchętniej sięgają po takie produkty.

Najdynamiczniej rosnącym segmentem są jednak obecnie nie papierosy mentolowe, ale papierosy z kapsułkami, które po zgnieceniu nadają tym produktom smak mentolowy - w drugiej połowie 2019 r., według CMR w sklepach do 300 mkw., wartość ich sprzedaży była po raz pierwszy w historii wyższa niż papierosów mentolowych. Co ciekawe o ile papierosy mentolowe przypominają profil całej kategorii (ich sprzedaż rozkłada się w miarę równomiernie na cały tydzień, na wszystkie godziny od rana do wieczora i kupowane są przy okazji codziennych zakupów), to papierosy z kapsułkami częściej wybierane są wieczorami i w weekendy, wraz z artykułami towarzyszącymi spotkaniom, jak chipsy, chrupki, batony, napoje energetyczne czy napoje gazowane. Te produkty jednak również nie będą mogły być sprzedawane.

Powstanie więc luka, którą producenci zapewne będą chcieli zagospodarować. Sami konsumenci z dnia na dzień również raczej nie zrezygnują z palenia w ogóle. Zatem co dalej? Producenci nie chcą jednoznacznie wypowiadać się w tym temacie, ale jak przypomina w rozmowie z nami British American Tobacco (Vogue, Lucky Strike, Pall Mall), ograniczenia dotyczące „mentoli” podyktowane przez UE nie dotyczą papierosów elektronicznych oraz nowatorskich wyrobów tytoniowych, czyli tzw. podgrzewaczy tytoniu. A w tych produktach dodatki smakowe też są bardzo popularne.

- Możemy spodziewać się, że dyskontynuacja sprzedaży papierosów mentolowych i z kapsułkami spowoduje w pierwszej kolejności migrację konsumentów do substytutów najbliższych ich dotychczasowym wyborom – potwierdza Dominik Ornat z CMR. - Mogą to być zatem produkty nowej generacji, jak właśnie podgrzewacze tytoniu z wkładami lub elektroniczne papierosy, które - dla wariantów smakowych i poziomów zawartości nikotyny - wydają się odpowiadać na zbliżone potrzeby zakupowe (profil godzinowy zakupów i zawartość koszyka), jak poszczególne rodzaje papierosów – tłumaczy Dominik Ornat.

Istotnie, w rozwój zarówno e-papierosów, jak i podgrzewanego tytoniu inwestują praktycznie wszyscy najwięksi gracze. - Obecnie zatrudniamy w Polsce około 4 tys. pracowników, z czego już połowa zajmuje się rozwojem i sprzedażą innowacyjnych produktów – usłyszeliśmy w British American Tobacco.

Philip Morris Polska (Marlboro, L&M, Chesterfield) wręcz buduje swoją przyszłość na bazie produktów wolnych od dymu tytoniowego. - Wizją nas wszystkich w PMI jest, aby te właśnie produkty w przyszłości zastąpiły papierosy – deklaruje firma. Dlatego w kwietniu 2017 r. PMI wprowadził na polski rynek IQOS, produkt oparty na technologii podgrzewania tytoniu, który – według producenta - wytwarza w porównaniu do tradycyjnego papierosa średnio 90-95% mniej szkodliwych substancji. 

Z kolei Japan Tobacco (Camel, Winston i LD) w ubiegłym roku weszła na rynek papierosów elektronicznych z marką Logic Compact oraz rozpoczęła produkcję nowatorskich wyrobów tytoniowych Ploom Tech w Starym Gostkowie koło Łodzi (na rozbudowę tej fabryki firma wyłożyła 100 mln dol). Stary Gostków jest pierwszym zakładem produkującym Ploom Tech poza Japonią.

Z dużych koncernów tytoniowych obecnych w Polsce jedynie Imperial Tobacco niezmiennie koncentruje się na tradycyjnych papierosach mając w portfolio takie marki jak: Parker & Simpson, Gauloises Blondes, Gitanes, Bastos, Mocne, Mars, Roth Handle, West, Ducados oraz News. - Oferujemy szerokie portfolio produktów, w tym marki, które mają mocną pozycję rynkową od wielu lat. Nie zmieni się to po 20 maja br., chociaż oczywiście konieczne będzie dostosowanie się do nowych regulacji związanych z zakazem sprzedaży papierosów mentolowych - powiedział nam Marek Harasimowicz, dyrektor ds. kluczowych klientów w Imperial Tobacco Polska. Szczegółów „dostosowania” nie chce jednak zdradzać.

Drogo, jeszcze drożej

To nie jedyne wyzwania, jakie czekają z jednej strony producentów papierosów, z drugiej – konsumentów. Branża już zmaga się z 10-proc. podwyżką akcyzy wprowadzoną przez rząd bez żadnych wcześniejszych konsultacji z branżą, a już słychać o kolejnych planach resortu, które mają na celu windowanie cen. Według przyjętej właśnie przez rząd Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020-2030 autorstwa Ministerstwo Zdrowia, dalsze działania legislacyjne „w zapobieganiu palenia tytoniu oraz wspieraniu osób rzucających palenie” są jak najbardziej wskazane. „Powinny one zmierzać do wzrostu cen wyrobów zawierających nikotynę oraz równego i wysokiego opodatkowania i bezwzględnego zakazu reklamy tych produktów, w tym nowych wyrobów tytoniowych oraz e-papierosów” - czytamy w strategii.

Ministerstwo Zdrowia argumentuje te propozycje tym, że na początku drugiej dekady XXI wieku liczba zgonów w Polsce powodowanych chorobami nowotworowymi wyniosła aż 100,6 tys., co oznacza, że co czwarta osoba zmarła z tego powodu. Tymczasem liczne badania naukowe na które powołuje się resort dowodzą, że ponad 90% zachorowań na nowotwory złośliwe można przypisać szeroko pojętym modyfikowalnym czynnikom stylu życia, do których należy przede wszystkim palenie tytoniu (aktywne i bierne).

Natomiast Główny Inspektor Sanitarny Jarosław Pinkas w niedawnej rozmowie na antenie TVN 24 stwierdził, że popiera wszelkie działania rządu zmierzające do ograniczenia liczby palaczy w Polsce. Jego zdaniem papierosy powinny być jeszcze droższe, a nawet "w ogóle niedostępne z powodów cenowych". Mogłyby zatem kosztować nawet ok. 100 zł za paczkę. - Nie chcę tego powiedzieć poważnie, ale oczywiście papierosy powinny być bardzo drogie – dodał.

Jak komentuje Andrzej Lewandowski, dyrektor ds. korporacyjnych i komunikacji JTI, w tym roku branża tytoniowa stanie w obliczu dwóch bardzo poważnych wyzwań. Pierwsze to właśnie zakaz sprzedaży papierosów mentolowych (przy jednoczesnej ich dostępności na Ukrainie lub Białorusi), drugie to aż 10-procentowa podwyżka podatku akcyzowego. - Obawiamy się, że te dwa czynniki mogą wpłynąć na wzrost szarej strefy, którą w ostatnich latach udało się znacząco ograniczyć. Służby państwa powinny to ryzyko wziąć pod uwagę. Na przyszłość kluczowe będzie zwiększenie przewidywalności podatkowej, a więc uzgodnienie z branżą akcyzowej „mapy drogowej” i planowanie podwyżek z kilkuletnim wyprzedzeniem – uważa Andrzej Lewandowski.

W 2019 r. - według wyliczeń CMR - średnio za paczkę papierosów (20 sztuk) klienci płacili 14,05 zł, czyli tylko o 25 groszy więcej niż 2 lata temu.  Ale jak się zerknie głębiej, to widać, że w tym czasie mocno wzrosło znaczenie papierosów z najniższego segmentu – stąd nieznaczny wzrost średniej ceny. W poszczególnych segmentach cenowych, szczególnie najwyższym (czyli np. Marlboro, Vouge), te wzrosty były więc bardziej widoczne.

Jeśli chodzi o tegoroczną podwyżkę akcyzy, to jak informuje Dominik Ornat, już od początku stycznia CMR obserwuje stopniowe przełożenie nowego poziomu akcyzy na ceny w sklepach, przy czym – zgodnie z oczekiwaniami – wyraźniejsze (w wysokości 0,7-1,0 zł) zmiany dotknęły w pierwszej kolejności nieco mniej elastycznych cenowo segmentów średniej i wyższej półki cenowej. - Główni producenci chronią skalę swojego biznesu w pierwszych tygodniach roku w dominującym w Polsce segmencie niższych cen, absorbując część lub całość podwyżki akcyzy kosztem własnej marży – dodaje Dominik Ornat.

W 2017 r. do nałogowego codziennego palenia przyznawała się niemal jedna czwarta Polaków – 24% (CBOS).

Ilona Mrozowska 3513 Artykuły

W „Handlu” od 2005 r. Blisko tematyki przemysłowej i producenckiej. Właścicielka białej kulki, czyli szynszyli o imieniu Tula.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.