Zaskakujące twarde dane o handlu w niedziele

Duże sieci handlowe są bardziej dotknięte skutkami ograniczenia handlu w niedzielę niż pozostałe, mniejsze podmioty - wynika z analizy PKO BP dokonanej na podstawie danych transakcyjnych z kart płatniczych tego banku.

Analitycy PKO BP, na podstawie zagregowanych danych o transakcjach kartowych klientów tego banku, przeanalizowali skutki obowiązującej od roku ustawy ograniczającej handel w niedziele. Oto szczegóły.

Dane kartowe pokazują dobrze, jak rozkłada się sprzedaż detaliczna pomiędzy poszczególnymi dniami tygodnia. Obecnie najbardziej „gorącymi” dniami tygodnia dla handlu są sobota (obroty na poziomie ok 120% przeciętnego dnia handlowego) i piątek (obroty na poziomie ok 114% przeciętnego dnia handlowego). Najmniej cennym dniem okazuje się być niedziela handlowa, kiedy sprzedaż (odwzorowywana obrotami na kartach) jest średnio o 30% niższa niż w przeciętny dzień handlowy.

Analitycy PKO BP sprawdzili także, czy relatywnie niska istotność niedziel handlowych jest efektem wprowadzonego zakazu handlu w niektóre niedziele, czy też występowała także przed wprowadzonymi w marcu 2018 r. zmianami prawa. W tym celu analitycy przeanalizowali dzienne dane za okres od wprowadzenia ograniczenia handlu w niedziele (marzec 2018) do końca stycznia 2019, a następnie porównali je z analogicznym okresem rok wcześniej (żeby wyeliminować silne wahania występujące w zależności od pory roku i dnia tygodnia). Okazało się, że wprowadzenie zakazu nie doprowadziło do istotnych zmian w preferencjach Polaków, co do tego kiedy robić zakupy. W jego efekcie minimalnie zwiększyła się popularność zakupów dokonywanych w soboty i poniedziałki, a marginalnie spadło handlowe znaczenie czwartków i piątków.

Samo znaczenie niedzieli nie zmieniło się, tzn. zarówno przed jak i po wprowadzeniu handlu (wg danych z kart PKO Banku Polskiego) dokonywane w handlowe niedziele transakcje stanowiły zaledwie ok. 70% przeciętnych transakcji z wszystkich handlowych dni tygodnia.

Jak wygląda handel w niedziele objęte zakazem? Dane za okres od marca 2018 do stycznia 2019 r. pokazują, że łączna wartość transakcji dokonanych kartami w niedziele niehandlowe była o 63% niższa od przeciętnej łącznej wartości transakcji dokonywanych w niedziele handlowe. Liczba transakcji w niedziele niehandlowe była o połowę mniejsza niż w niedziele handlowe (różnicę tłumaczyć może niższa przeciętna wartość pojedynczej transakcji w niedziele niehandlowe).

Statyczna analiza wskazuje, że jedna niedziela niehandlowa ogranicza miesięczny wolumen sprzedaży detalicznej o 1,1%. Przeciętnie, w miesiącu obowiązywania zakazu handlu w niedzielę w okresie marzec 2018 – styczeń 2019, sprzedaż była niższa o 2,3%. W całym roku (ze względu na niepełny okres obowiązywania regulacji) wprowadzenie zakazu handlu w niedziele według szacunków PKO BP mogło ograniczyć wzrost sprzedaży o ok 2,0 pp. Zakładając, że „zaoszczędzone” przez zakaz handlu środki nie zostały wydane przez gospodarstwa domowe na inne cele (np. usługi; założenie mało realistyczne) oznaczałoby to potencjalne ograniczenie dynamiki PKB w 2018 r. o 0,3 pkt. proc. Idąc tym samym tropem rozszerzenie zakazu handlu na kolejne niedziele w 2019, mogłoby skutkować sprzedażą detaliczną o 3,3% niższą niż w przypadku braku regulacji, i dynamiką PKB obniżoną o około 0,5 pkt. proc. (nadal przy skrajnym założeniu braku wydania
„zaoszczędzonych środków” na inne cele).

Skoro wprowadzenie ograniczeń w handlu, według wskazań danych o transakcjach kartowych, nie doprowadziło do istotnych przesunięć w preferencjach zakupów w poszczególne dni tygodnia analitycy PKO BP sprawdzili co dane mówią o zmianie preferencji odnośnie do podmiotów, w których dokonywane są zakupy. W tym celu przeanalizowano, jak zmieniła się wartość obrotów w różnych typach podmiotów pomiędzy dwoma okresami (marzec 2018 – styczeń 2019 vs analogiczny okres rok wcześniej). Łączna wartość transakcji kartowych ogółem we wszystkich typach sklepów wzrosła w analizowanym okresie o 20%. Dużo silniejszy wzrost poziomu obrotów
odnotowano w grupie wybranych sklepów nieobjętych zakazem handlu oraz na stacjach benzynowych.

W przypadku sieci sklepów nie objętych zakazem handlu łączna wartość transakcji dokonanych kartami PKO BP w okresie marzec 2018-styczeń 2019 była o ponad 36% wyższa niż w analogicznym okresie rok wcześniej (vs benchmark 20% wzrostu dla wszystkich podmiotów). W przypadku tej grupy podmiotów przyspieszenie liczby (oraz wartości) transakcji odnotowano we wszystkie dni tygodnia, nie tylko w niedziele.

Dane o transakcjach kartami PKO na stacjach benzynowych należących do pięciu największych sieci - Orlen, Lotos, Shell, BP, Circle K - również pokazują wyraźny wzrost obrotów w niedziele oraz w pozostałe dni tygodnia po wprowadzeniu ograniczeń w handlu w niedziele. Całkowita wartość transakcji dokonywanych przez klientów banku na stacjach benzynowych wzrosła po wprowadzeniu zakazu handlu w niedziele o 26% r/r (vs benchmark 20%). Przeciętna wartość transakcji dokonywanej w niedziele niehandlowe, jest wyraźnie niższa niż w niedziele bez ograniczenia handlu, co potwierdza, że wśród klientów stacji zdecydowanie częściej niż przeciętnie pojawiają się w niehandlowe niedziele tacy, którzy przyjeżdżają na stację po zakupy, a nie po paliwo.

Trzecią grupą podmiotów, którą poddano analizie są sieci dyskontów - Lidl, Biedronka, Netto, Aldi -, które nie mogą być otwarte w niedziele niehandlowe. W ich przypadku średnia wartość transakcji dokonywanych kartami PKO BP w niedziele spadła po ograniczeniu handlu o 43%. Odnotowano wyraźny za to wzrost wartości transakcji w soboty - o 41,3%, ale nie skompensował on w pełni „strat” z niedziel. W efekcie łączna wartość transakcji dokonywanych we wszystkie dni tygodnia wzrosła w analizowanym okresie o 16,6% r/r (słabiej niż benchmark 20%).

Bezpośrednia analiza zmian wartości obrotów w najmniejszych podmiotach, wskazują analitycy, nie jest możliwa. Spróbowano to jednak oszacować poprzez wyeliminowanie z ogółu danych największych podmiotów. Przygotowany agregat transakcji kartowych wyłączający największe sieci handlowe* pokazuje na wzrost obrotów kartowych w skali nieco wyższej niż dla wszystkich podmiotów (+23,5% r/r vs benchmark +20% r/r). Sugeruje to, że duże sieci handlowe są bardziej dotknięte skutkami ograniczenia handlu w niedzielę niż pozostałe, mniejsze podmioty.

*Netto, Aldi, Biedronka, Lidl, Carrefour, Tesco, Intermarche, Bricomarche, Kaufland, Auchan (Real), Saturn, Media Markt, Avans, Simply Market, Rossmann, Dino, Leclerc, Eko, Ledi, Stokrotka, Odido, Leroy Merlin, Piotr i Paweł, Superpharm ,Hebe, Castorama, Ikea, Euro RTV AGD

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.

} }