VAT-owy drogowskaz

Nabywcy muszą dokładnie sprawdzać, od kogo kupują towar. Jeśli nie zweryfikują kontrahentów, to znaczy że nie dochowują należytej staranności i grożą im za to poważne konsekwencje. Aby się ich ustrzec, Ministerstwo Finansów przygotowało wytyczne.

Na listę przesłanek wykazujących należytą staranność przedsiębiorcy czekali wiele lat. Opublikowany dokument ma tytuł: „Metodyka w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych”. Jest to zbiór wskazówek, wskazujący czym w ocenie należytej staranności kierują się urzędnicy, oceniając prawo do odliczenia VAT wynikającego z faktur. Jest to także swoisty „drogowskaz” dla urzędników skarbowych w ocenie dochowania tejże staranności w rozliczeniach VAT przez przedsiębiorców.

Należy jednak pamiętać, że dokument nie gwarantuje podatnikom ochrony. Jeżeli jednak – jak zapewnia resort finansów – podejmą oni działania wskazane w „Metodyce”, to „istotnie zwiększy się prawdopodobieństwo dochowania przez nich należytej staranności”. W praktyce oznacza to, że organy podatkowe nadal będą oceniać, czy płatnik VAT-u należycie zweryfikował swojego dostawcę i okoliczności transakcji z nim zawieranej.

Niezależnie bowiem od wytycznych stanowisko fiskusa było i jest niezmienne – nabywcy muszą dokładnie sprawdzać, od kogo kupują towar. Jeśli nie weryfikują kontrahentów, a nawet dostawców kontrahentów, to znaczy że nie dochowują należytej staranności.

Przedsiębiorcy z kolei argumentują, że nie mają jak tego robić, tym bardziej jeśli mieliby weryfikować dostawców swoich kontrahentów. Wskazują, że narzędzia do tego mają administracja skarbowa, prokuratura, służby specjalne. Używając ich, państwo powinno więc ścigać oszustów, a nie przerzucać skutki karuzel podatkowych na uczciwie działające firmy.

Co konkretnie zawiera „Metodyka”? Konkretne zalecenia, np. aby przed rozpoczęciem transakcji handlowych dotyczących towarów potwierdzić w Krajowym Rejestrze Sądowym lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej czy kontrahent jest w nim zarejestrowany. Warto również sprawdzić czy przyszły partner handlowy jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny przez usługę „Sprawdzenie statusu podmiotu VAT" na Portalu Podatkowym lub przez złożenie wniosku do właściwego urzędu skarbowego, a także czy jest on wpisany do prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) wykazu podmiotów, które zostały wykreślone z rejestru jako podatnicy VAT lub nie zostali zarejestrowani.

Ważne jest również czy kontrahent ma, lub – na żądanie detalisty – przedstawił wymagane koncesje i zezwolenia dotyczące towarów, które są przedmiotem planowanych transakcji. Kolejna wytyczna: weryfikacja umocowania osób upoważnionych do udzielenia pełnomocnictw w imieniu kontrahenta na podstawie danych z KRS lub CEIDG.

Ministerstwo Finansów wskazuje też, jakie okoliczności powinny wzbudzić wątpliwości przedsiębiorcy. I tak należy wykazać się wyostrzoną uwaga, jeśli kontrahent wymaga płatności gotówką albo proponuje obniżenie ceny w przypadku płatności gotówką (gdy wartość transakcji przekracza 15 tys. zł) lub żąda zapłaty za towar na dwa odrębne rachunki bankowe (nie dotyczy to mechanizmu podzielonej płatności), na rachunek podmiotu trzeciego lub zagraniczny.

Warto zwrócić również uwagę, jeśli cena towaru, który oferuje kontrahent, znacząco odbiega od ceny rynkowej lub gdy wymagany termin płatności jest krótszy niż standardowy. Czerwona lampka powinna się tez zapalić, gdy transakcja nie jest udokumentowana umową pisemną (w tym w formie elektronicznej), zamówieniem lub innym potwierdzeniem warunków transakcji lub gdy w dotychczasowych transakcjach kontrahent bez uzasadnienia zmienia sposób transportu towaru (np. towar miał być dostarczony z Polski, a jest przewożony z terytorium innego państwa).

- Okoliczności wskazane w dokumencie mają charakter otwarty, pozostawiając ocenę należytej staranności organom podatkowym zgodnie z zasadami oceny dowodów wynikającej z ordynacji podatkowej – mówi Mariusz Aleksandrowicz – radca prawny, doradca podatkowy, wspólnik w kancelarii FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz. - Kryteria zawarte w tej metodyce o charakterze formalnym związane z weryfikacją kontrahenta są w miarę jednoznaczne. Jednak kryteria o charakterze transakcyjnym są oceniane poprzez odwołanie się do ryzyka gospodarczego czy uzasadnienia ekonomicznego i w praktyce mogą budzić wątpliwości – uważa.

Mariusz Aleksandrowicz jest zdania, że opracowanie przez Ministerstwo Finansów wytycznych odnoszących się do należytej staranności jest próbą posłużenia się dla zwalczania nadużyć i oszustw podatkowych instrumentami, które nie są dostatecznie precyzyjne i określone jak wymaga się od przepisów prawa obok stosowania rozwiązań legislacyjnych polegających na wprowadzeniu przepisów przewidujących np. tzw. VAT odwrócony na niektóre towary czy mechanizm płatności podzielonej.

Więcej informacji na: www.bezpiecznatransakcja.mf.gov.pl

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.

} }