Niedziele w Sejmie: starcie dwóch projektów

Walka o przywrócenie handlowych niedziel nabiera tempa. Na rozpoczynającym się w środę 5 grudnia posiedzeniu Sejmu zaplanowano pierwsze czytanie ustawy uchylającej niedzielne ograniczenia w handlu.

Projekt ustawy jest autorstwa posłów Platformy Obywatelskiej. Wpłynął on do Sejmu już dość dawno, bo 22 marca br., czyli już kilkanaście dni po wejściu w życie ustawy wprowadzającej zakaz handlu. Od tego momentu był on opiniowany m.in. przez NBP, KRS, GIP, czyli instytucje, które nie mają z nim nic wspólnego.

11 kwietnia br. marszałek Izby Wyższej naszego parlamentu skierował go do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu, co nastąpi najprawdopodobniej w  środę 5 grudnia. Posłem sprawozdawcą będzie Maria Małgorzata Janyska (PO).

Jak czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy o uchyleniu ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (druk sejmowy nr 2423) „zmierza on do przywrócenia stanu prawnego w zakresie ograniczeń związanych z funkcjonowaniem placówek handlowych w niedziele i święta, obowiązującego do dnia 1 marca 2018 r., tj. sprzed dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r.”. W tym celu projektodawcy proponują przede wszystkim uchylenie tejże ustawy a także wprowadzenie zmian w przepisach Kodeksu pracy, w wyniku których:

1) praca w święta w placówkach handlowych wykonywana na podstawie stosunku pracy byłaby niedozwolona, przy czym norma ta dotyczyłaby także przypadku, gdy święto przypada w niedzielę;

2) praca w niedziele w placówkach handlowych wykonywana na podstawie stosunku pracy byłaby dozwolona przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności;

3) wykonywanie pracy w placówkach handlowych w niedziele i święta na innej podstawie niż stosunek pracy, tj. na podstawie odpłatnych i nieodpłatnych umów cywilnoprawnych – byłoby dozwolone.

Projektodawcy uważają, że szybkie przyjęcie ustawy „ograniczy skutki społeczne, gospodarcze i finansowe, gdyż nie pojawi się jeszcze większość negatywnych skutków związanych z ograniczeniem handlu”, do których zaliczają oni „negatywne skutki (...) dla zatrudnienia w handlu i u dostawców placówek handlowych, dla produktywności tych podmiotów gospodarczych i - w efekcie - wynagrodzeń pracowniczych oraz skutki pośrednie wynikające ze spadku zatrudnienia i poziomu płac, jak również wyników finansowych placówek handlowych i ich dostawców, dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego i całej gospodarki”.

Do poselskiego projektu znoszącego zakaz handlu w niedziele odniósł się rząd. Już 6 lipca premier Mateusz Morawiecki przesłał do Sejmu opinię jednoznacznie wskazującą, że rząd nie podziela negatywnej oceny ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta.

Jego zdaniem w uzasadnieniu projektu ustawy nie wskazano konkretnych danych na poparcie twierdzeń o spadku zatrudnienia w handlu oraz wśród dostawców placówek handlowych objętych zakazem, a także danych świadczących o pogorszeniu warunków konkurencji w gospodarce.

„Należy podkreślić, że ustawa obowiązuje od dnia 1 marca 2018 r. i dotychczas miała zastosowanie w przypadku dziesięciu niedziel w okresie od marca do czerwca br., w czasie których, zgodnie z przepisami ustawy, obowiązywał zakaz handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem, a także zakaz powierzania pracownikom i zatrudnionym wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 6 ustawy” - czytamy w stanowisku.

I dalej: „Obecnie przedwczesne jest zatem dokonywanie tak jednoznacznej oceny funkcjonowania przepisów ww. ustawy, a także określenie, w jakiej perspektywie czasowej i w jakim zakresie przepisy tej ustawy wymagałyby ewentualnych zmian. Dokonanie takiej oceny będzie możliwe po określonym czasie obowiązywania ustawy, zwłaszcza w oparciu o analizę przestrzegania jej przepisów przez przedsiębiorców wykonujących zarobkową działalność handlową, dokonaną przez Państwową Inspekcję Pracy”.

Na najbliższym posiedzeniu Sejmu odbędzie się jeszcze jedno pierwsze czytanie projektu ustawy odnoszącego się do niedziel. Będzie to propozycja nowelizacji Kodeksu pracy w taki sposób, aby zagwarantować pracownikom dwie wolne niedziele w ciągu czterech tygodni, nie nakazując przy tym zamykania sklepów. Projekt nie jest nowy. Jest on w zamrażarce sejmowej od 22 listopada 2017 r., kiedy to wpłynął do kancelarii Sejmu. W tejże „zamrażarce” jest też projekt ustawy znoszącej zakaz handlu w niedziele, opracowany przez posłów partii Nowoczesna. Na razie nie wiadomo, kiedy odbędzie się jego pierwsze czytanie.

W Sejmie procedowany jest też poselski projekt nowelizacji ustawy ograniczającej handel w niedziele. Pisaliśmy o nim m.in. tutaj.

Przypomnijmy, że obowiązująca ustawa z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni przewiduje stopniowe ograniczanie liczby niedziel, w których handel i wykonywanie pracy w handlu będzie dozwolone. Do końca 2018 r. zakaz nie obowiązuje w pierwszą i ostatnią niedzielę każdego miesiąca, a także w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie i w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.

W 2019 r. zakaz nie będzie obowiązywać w ostatnią niedzielę każdego miesiąca, a także w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie i w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc. Natomiast od 2020 r. zakaz nie będzie obowiązywać w ostatnią niedzielę stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia każdego kolejnego roku kalendarzowego, a także w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie i w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.

Ustawa przewiduje także przypadki, w których handel i wykonywanie pracy w handlu jest dozwolone w każdą niedzielę, poczynając od marca 2018 r. Wyłączenia spod zakazu handlu są ujęte w art. 6 ustawy. Jeżeli zatem placówka handlowa znajdzie się w wykazie zamieszczonym w tym przepisie oznacza to, że od dnia 1 marca 2018 r. może być otwarta we wszystkie niedziele i święta.

Ponadto ustawa przewiduje ograniczenia czasowe w funkcjonowaniu placówek handlowych w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy. W takie dni handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem, a także powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem ˗ po godzinie 14.00 jest zakazane. Co ważna, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem wymiaru jego czasu pracy z powodu wykonywania w takie dni pracy do godziny 14.00.

 Zdjęcie: Shutterstock

Katarzyna Pierzchała 2368 Artykuły

W „Handlu” od 2004 r. Europę przemierza dla przyjemności, Polskę w poszukiwaniu sklepów wartych uwagi. Zgłębia handel od podszewki. Puzzlomaniaczka.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.

} }