Wolne niedziele oczami kasjerów

Ponad 90 proc. pracowników pozytywnie ocenia ustawę ograniczającą handel w niedziele. Wolny czas spędzają z rodziną, natomiast wizyty w kościele nie znalazły się wśród odpowiedzi.

Na zdjęciu: prelegenci konferencji prasowej,  z telefonem Alfred Bujara, przewodniczący Sekretariatu Krajowego Handlu, Banków i Ubezpieczeń NSZZ „Solidarność”.

- W ciągu siedmiu miesięcy obowiązywania ustawy ograniczającej handel w niedziele i niektóre inne dni pojawiło się wiele badań i opracowań na temat skutków wprowadzonego zakazu. Nikt jednak nie spytał samych zainteresowanych, czyli sprzedawców, jaki jest ich odbiór, dlatego też zleciliśmy przeprowadzenie badania właśnie wśród pracowników handlu – tłumaczy Bujara.

I tak w lipcu i sierpniu br. eksperci z Next Men HR Consulting, firmy Mateusza Warchała, współautora obywatelskiego projektu ograniczającego handel w niedziele, przeprowadzili badanie z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza wśród 612 osób. Respondenci to osoby zatrudnione jedynie w tych sieciach, przy których istnieją struktury związkowe "Solidarności". Przepytano 83 proc. kobiet i 17 proc. mężczyzn, co potwierdziło przewagę kobiet zatrudnionych w handlu na badanych stanowiskach. Każdemu z ankietowanych zadano 15 pytań.

Badanie pokazało, że 90 proc. ankietowanych kobiet oraz taka sama liczba mężczyzn pozytywnie ocenia wprowadzenie ograniczenia handlu w niedzielę. Co więcej, 89 proc. pań i panów oceniło, że jest zadowolonych ze skutków wprowadzenia ustawowego ograniczenia handlu w niedzielę. Jedynie dla 6 proc. kobiet i 8 proc. mężczyzn ograniczenie to nie miało znaczenia, natomiast 5 proc. kobiet i 3 proc. mężczyzn wyraziło niezadowolenie w tym zakresie.

Wśród badanych ponad połowa (53 proc.) kobiet oceniła, że odczuwane przez nich zmęczenie zmniejszyło się po wprowadzeniu ograniczenia handlu w niedzielę, natomiast dla 36 proc. nic się nie zmieniło. Odczuwanie zmęczenia zwiększyło się u 11 proc. ankietowanych pań.

- Analizując wyniki pod względem zmiennych, można zauważyć, że zmniejszenie odczuwanego zmęczenia jest najwyższe procentowo w grupie kobiet zatrudnionych w butikach w każdej z grup wiekowych, przy czym najwyższy procent występuje w grupie wiekowej poniżej 30. i powyżej 50. roku życia – tłumaczy Warchał.

Wśród badanych mężczyzn 59 proc. zaobserwowało zmniejszenie zmęczenia, u 32 proc. nie nastąpiły żadne zmiany, natomiast 9 proc. odczuło zwiększenie zmęczenia.

Spytano również o ocenę samopoczucia fizycznego po wprowadzeniu wolnej od pracy niedzieli. I tak grupa 61 proc. kobiet i 64 proc. mężczyzn oceniła poprawę samopoczucia fizycznego, u 34 proc. kobiet i 29 proc. mężczyzn samopoczucie fizyczne nie zmieniło się, natomiast 5 proc. kobiet i 7 proc. mężczyzn zaobserwowało pogorszenie się samopoczucia fizycznego w związku z wprowadzonym ograniczeniem handlu.

Największą poprawę samopoczucia fizycznego obserwuje się w grupie mężczyzn w wieku powyżej 50 lat (77 proc.) oraz u mężczyzn ze stażem pracy powyżej 10 lat (71 proc.).

Podobnie jak ocena samopoczucia fizycznego przedstawia się u badanych ocena samopoczucia psychicznego. 67 proc. kobiet i 72 proc. mężczyzn zauważyło poprawę samopoczucia psychicznego, 29 proc. kobiet i 24 proc. mężczyzn nie dostrzegło zmian w tym zakresie, a 4 proc. kobiet i 4 proc. mężczyzn stwierdziło pogorszenie.

Podjęto się również oceny stopnia motywacji do pracy po wprowadzeniu wolnej niedzieli. W grupie ankietowanych kobiet połowa nie zauważyła zmian w zakresie motywacji do pracy, 46 proc. odczuło poprawę motywacji, natomiast 4 proc. oceniło pogorszenie motywacji. Największy procent wzrostu motywacji do pracy odnotowano w grupie kobiet w wieku poniżej 30. roku życia i w wieku 50+, zatrudnionych w butikach.

32 proc. kobiet i 48 proc. mężczyzn ocenia, że pracuje więcej w dni poprzedzające wolną niedzielę, natomiast 66 proc. kobiet i 51 proc. mężczyzn twierdzi, że pracuje tak samo jak wcześniej, zaś 2 proc. kobiet i 1 proc. mężczyzn, że mniej w dni poprzedzające wolną niedzielę.

W grupie kobiet większość ocenia, że w dni poprzedzające wolne niedziele pracuje tak samo jak wcześniej. Istotne są natomiast otrzymane wyniki w grupie kobiet w wieku poniżej 30. roku życia zatrudnionych w dyskontach, gdzie aż 71 proc. ankietowanych oceniło, że pracuje więcej w dni poprzedzające niedzielę.

Jeśli chodzi o klientów, to wśród badanych kasjerów 59 proc. kobiet i 54 proc. mężczyzn nie zauważa zmian w zakresie zadowolenia klientów w dni poprzedzające wolne niedziele, 29 proc. kobiet i 38 proc. mężczyzn obserwuje, że klienci są bardziej niezadowoleni i nerwowi w dni poprzedzające ograniczenie handlu, natomiast 12 proc. kobiet i 8 proc. mężczyzn zauważyło wzrost zadowolenia i zmniejszenie nerwowości u klientów w dni poprzedzające tzw. wolne niedziele. Za to aż 70 proc. sprzedawczyń i 68 proc. mężczyzn w dni poprzedzające wolne niedziele obserwuje większe kolejki do kas. 

Spytano również o formy spędzania czasu w niedziele jako dnia wolnego od pracy. I tak wśród badanych kobiet aż 81 proc. odpowiedziało, że wprowadzenie wolnej niedzieli spowodowało, że spędza więcej czasu z rodziną/znajomymi/przyjaciółmi, 56 proc. ankietowanych w tej grupie więcej odpoczywa, 40 proc. spędza więcej czasu na aktywnym wypoczynku (sport, wyjazdy, spacery), 28 proc. poświęca więcej czasu na swoje zainteresowania hobby, 23 proc. poświęca więcej czasu na obowiązki w gospodarstwie domowym, 10 proc. ma więcej czasu na samorozwój. Tylko 6 proc. uznaje, że nic się w ich życiu nie zmieniło.

Nie zanotowano żadnej odpowiedzi, która sugerowałaby, że pracownicy handlu poszli w te dni do kościoła, choć jak przekonywał przewodniczący NSZZ „Solidarność” Piotr Duda podczas projektowania ustawy ograniczającej handel w niedziele, ten dzień ma być właśnie "dla Boga i dla rodziny".

Na pytanie „Czy w związku z zapisami Ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele uważa Pan/Pani za potrzebne zwiększenie przez ustawodawcę liczby wolnych niedzieli w miesiącu do trzech w roku 2019 i czterech w roku 2020?” aż 83 proc. badanych kobiet i taki sam odsetek mężczyzn odpowiedziało „tak”, 9 proc. kobiet i 6 proc. mężczyzn udzieliło odpowiedzi „nie”; natomiast 8 proc. kobiet i 11 proc. mężczyzn zaznaczyło odpowiedź „nie mam zdania”.

Na kolejne pytanie „Czy w Pana/Pani ocenie pracodawca i działający w jego imieniu przełożeni respektują postanowienia Ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele?” „tak” odpowiedziało 83 proc. kobiet i 83 proc. mężczyzn. Odpowiedź „nie” zaznaczyło 4 proc. kobiet i 7 proc. mężczyzn, natomiast odpowiedź „nie wiem” wskazało 13 proc. kobiet i 10 proc. mężczyzn.

Spróbowano ocenić również potrzeby zwiększenia zakresu godzinowego zamknięcia placówek handlowych począwszy od godziny 22.00 w sobotę do godziny 5.00 w poniedziałek. Na zadane pytanie 44 proc. kobiet odpowiedziało, że odczuwa potrzebę zwiększenia zakresu godzinowego zamknięcia placówek handlowych do 31 godzin, 36 proc. nie widzi takiej potrzeby, natomiast 20 proc. nie ma zdania na ten temat.

Z kolei w grupie badanych mężczyzn 74 proc. widzi taką potrzebę, 12 proc. uznaje, że nie ma takiej potrzeby, natomiast 14 proc. nie ma zdania na ten temat.

Jak zwracają uwagę w „Solidarności”, w grupie kobiet zatrudnionych w dyskontach odnotowano znaczny wzrost wyników wskazujących na potrzebę zwiększenia zakresu godzinowego zamknięcia placówek handlowych do 31 godzin.

- Na podstawie uzyskanych wyników badań można stwierdzić, że wprowadzenie ustawy ograniczającej handel w niedziele w znaczny sposób przyczyniło się do aktywizacji pracowników w zakresie spędzania przez nich czasu w dni ustawowo wolne – podsumowuje Alfred Bujara.

Podkreśla przy tym, że zdaniem większości ankietowanych zwiększyły się kolejki do kas w dni poprzedzające wolne niedziele. Korelując ten wynik ze wskaźnikiem wzrostu sprzedaży detalicznej, można uznać, że liczba klientów rozłożyła się proporcjonalnie na inne dni tygodnia i sklepy nie odnotowały zmniejszenia obrotów.

Ograniczenia handlu w niedziele obowiązują w Polsce od marca 2018 r. i z każdym kolejnym rokiem dni wolnych od handlu będzie przybywać.

Katarzyna Pierzchała 2377 Artykuły

W „Handlu” od 2004 r. Europę przemierza dla przyjemności, Polskę w poszukiwaniu sklepów wartych uwagi. Zgłębia handel od podszewki. Puzzlomaniaczka.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.

} }