Jak palili tak palą, jak kupowali tak kupują

Nie pomogły drastyczne zdjęcia na opakowaniach papierosów. Ich sprzedaż wciąż utrzymuje się na tym samym poziomie. Rząd nie składa broni i szykuje kolejne obostrzenia. Tym razem na celowniku są papierosy typu slim.

20 maja 2018 r. minął rok, gdy sprzedawane są wyłącznie te papierosy, których opakowania w drastyczny sposób ostrzegają przed negatywnymi skutkami palenia. Rażące fotografie i przyporządkowane im napisy zajmują obecnie 65 proc. powierzchni opakowania papierosów, nazwa marki logo producenta i cena - jedynie 3 x 2 cm. Zmiany były wynikiem wymaganej przez Unię Europejską implementacji dyrektywy tytoniowej, która miała zniechęcić palaczy do zakupu papierosów.

Dziś już wiadomo, że nowe prawo nie zadziałało – ilościowo sprzedaż papierosów utrzymała się na poziomie sprzed roku, wartościowo wzrosła zaś o 2,2 proc. Jak podaje Nielsen, w okresie 12 miesięcy liczonych do lutego 2017 r., a więc wówczas gdy obowiązywały jeszcze stare opakowania, Polacy kupili łącznie 30,1 mld sztuk papierosów, za które zapłacili 20,6 mld zł. Rok później, w okresie do lutego 2018 r. - już po wejściu w życie dyrektywy - Nielsen doliczył się 30,3 mld sprzedanych sztuk papierosów za kwotę 21 mld zł*.

Palaczy nie odstraszają więc ani drastyczne zdjęcia na opakowaniach, ani rosnące od lat ceny papierosów. Ci najbardziej oszczędni sięgają najwyżej po tytoń, którego sprzedaż w ostatnim okresie badawczym (Nielsen MAT luty 2018 vs MAT luty 2017) wzrosła o jedną czwartą ilościowo i o 16 proc. wartościowo.

Dane Nielsena dotyczą wszystkich kanałów dystrybucji, także hipermarketów, które mają znikomy udział w obrocie papierosów (0,8 proc.). Sprzedaż papierosów nie zmalała jednak również w sklepach małoformatowych (do 300 mkw.), w których papierosy – tuż za piwem – są najczęściej kupowaną kategorią produktów.

- Na początku 2017 r. w sprzedaży pojawiły się nowe opakowania papierosów z obrazkami, które miały działać zniechęcająco na palaczy, jednak trudno mówić o sukcesie tej akcji, gdyż – jak wynika – z danych CMR w 2017 r. zarejestrowano wzrost sprzedaży papierosów zarówno pod względem wartości, wolumenu (określonego liczbą sztuk papierosów), jak i liczby transakcji – mówi Kamil Wojewoda z CMR. I podaje, że w 2017 r. w sklepach małoformatowych (do których CMR zalicza małe sklepy spożywcze do 40 mkw., średnie sklepy spożywcze 41-100 mkw., duże sklepy spożywcze 101-300 mkw. oraz specjalistyczne sklepy alkoholowe) liczba paragonów, na których pojawiły się papierosy, była o 1 proc. wyższa w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej, a wartość sprzedaży tej kategorii wzrosła w tym czasie o prawie 3 proc. Zakup papierosów wciąż stanowi też często jedyny cel wizyty w sklepie małoformatowym - aż 37 proc. klientów kupujących papierosy nie sięga po żadne inne produkty.

- Może i na początku klienci zwracali uwagę na opakowania, ale obecnie nie budzą już one żadnych emocji. Także tych negatywnych, które zgodnie z życzeniem ustawodawcy, miały zniechęcać do zakupu papierosów – komentuje Remigiusz Dura, właściciel dwóch sklepów pod szyldem Słoneczko (niezależne sklepy), w których konsumenci mają do dyspozycji dwumetrową stojącą szafę Philipa Morrisa z pełnym asortymentem papierosów. - Jak kupowali, tak kupują – dodaje detalista.

Duża w tym zasługa pomysłowości samych Polaków. Zaraz po 20 maja 2017 r. na rynku pojawiły się bowiem nakładki na opakowania papierosów. Kosztują grosze, łatwo się je zakłada, a eliminują problem drastycznych zdjęć. Sięgają po nie zwłaszcza panie, choć nie tylko.

To że Polak potrafi, widać też po ofercie Allegro, największego serwisu aukcyjnego w kraju, na którym handel osłonkami na nowe opakowania papierosów po prostu kwitnie. Wybór jest olbrzymi – od eleganckich, silikonowych pojedynczych etui w różnych kolorach (złote, srebrne, różowe, panterka) po zbiorowe osłonki w różne wzory. W ubiegłym roku produkty te były droższe, obecnie za nieco ponad 3 zł można kupić nawet metalową ozdobną puszkę mieszczącą 22 sztuki papierosów, która z powodzeniem może także służyć jako osłonka na paczkę papierosów.

Slim za bardzo slim

Ale jak mawiają „porażka nie czyni cię przegranym” ustawodawca nie ustaje w dalszych próbach zniechęcenia palaczy do palenia. Teraz na celowniku są papierosy typu slim. W projekcie nowelizacji Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, który jest już po konsultacjach wewnętrznych i za moment trafi do konsultacji społecznych, ministerstwo zdrowia chce, aby od 2020 r. wszystkie formaty papierosów były dostępne wyłącznie w standardowych opakowaniach. Chodzi o papierosy typu slim, które teraz oferowane są w specjalnych wąskich opakowaniach, co po nowelizacji miałoby się zmienić.

Zdaniem Polskiej Izby Handlu przepis zmusi producentów papierosów do umieszczania w zbyt dużych paczkach wypełniaczy lub sprzedaży paczek w połowie pustych. Może to być odczytane przez klientów jako oszukiwanie ich, co potwierdzają badania, które Polska Izba Handlu przeprowadziła wraz z instytutem IBRIS pod koniec ubiegłego roku. Przepytano 1000 palaczy, którzy zadeklarowali, że chcą nadal, aby papierosy typu slim były dostępne w cienkich opakowaniach. Aż 85 proc. ankietowanych za nieuczciwe wobec konsumenta uważa sprzedawanie cienkich papierosów w zbyt dużych, standardowych opakowaniach. Tym bardziej że klienci właśnie po opakowaniu odróżniają, który format papierosów kupują. Obecnie producenci nie mogą na opakowaniach używać żadnych informacji, także tych o formacie slim.

Udział papierosów w opakowaniach cieńszych stanowi ponad 30 proc. łącznej sprzedaży i produkcji papierosów w Polsce, tj. około 11-12 mld sztuk papierosów. Segment papierosów cienkich generuje rocznie 6,5 mld zł wpływów do budżetu z tytułu akcyzy i VAT.

*Źródło: Nielsen, Panel Handlu Detalicznego, cała Polska jako suma kanałów: hipermarkety, supermarkety, dyskonty; duże, średnie i małe sklepy spożywcze, kioski, stacje benzynowe, sklepy winno-cukiernicze, sklepy tytoniowe; okresy skumulowane marzec 2016 – luty 2017 vs marzec 2017 – luty 2018; kategorie: papierosy, tytoń.

Zdjęcie: Shutterstock

Ilona Mrozowska 2737 Artykuły

W „Handlu” od 2005 r. Blisko tematyki przemysłowej i producenckiej. Właścicielka białej kulki, czyli szynszyli o imieniu Tula.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.

} }