Żywienie z normami

Pod koniec 2017 r. opublikowana została nowelizacja Norm Żywienia dla populacji Polskiej. Jest to już kolejna edycja norm żywienia uwzględniająca najbardziej aktualne informacje z zakresu żywienia człowieka.

Nowelizacja norm z 2017 r. została przyjęta, jako jedno z zadań w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.

Z czym to się je?

Przez pojęcie "normy żywienia" rozumiemy taką ilość energii oraz niezbędnych składników odżywczych, która, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, jest wystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania organizmu praktycznie wszystkich osób zdrowych w populacji. Normy wyrażone są w przeliczeniu na jedną osobę i jeden dzień, uwzględniając różnice w zapotrzebowaniu organizmu zależne od wieku, płci, stanu fizjologicznego, aktywności fizycznej czy masy ciała.

Spożycie zgodne z wartościami określonymi w normach ma zapobiegać chorobom wynikającym z niedoboru energii i składników odżywczych, a także szkodliwym skutkom ich nadmiernej podaży.

Opracowywaniem norm żywienia zajmują się eksperci wielu uznanych międzynarodowych instytucji, m.in. Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). W Polsce prace takie prowadzone są w Instytucie Żywności i Żywienia.

Normy opracowane w 2017 r. są kolejną już edycją norm żywienia. Uwzględniają one zalecenia ekspertów WHO, EFSA, Instytutu Medycyny ze Stanów Zjednoczonych oraz wyniki najnowszych badań, w tym również badań prowadzonych w Polsce.

Masa ciała

Normy ustalane są praktycznie dla każdej grupy wiekowej i warto zapoznać się z nimi samodzielnie. W poniższym artykule podajemy bowiem tylko wybrane przykłady. I tak, jeśli chodzi o masę ciała, to dorośli mężczyźni w Polsce w wieku od 19 lat wzwyż powinni ważyć od 55 kg do maksymalnie 85 kg (w zależności od wzrostu). W przypadku kobiet przedział ten wynosi od 45 kg do 75 kg. Nastolatkowie: chłopcy w wieku 13-15 lat powinni ważyć nie więcej niż 54 kg, a dziewczęta - 51 lat. W wieku 10-12 lat zarówno chłopcy, jak i dziewczęta nie powinni ważyć więcej niż 38 kg.

Źródła energii w pożywieniu

Energia wykorzystywana do metabolizmu pochodzi z energii chemicznej zawartej w pożywieniu. W procesie utleniania makroskładników znajdujących się w pożywieniu energia ta jest uwalniana. Do głównych źródeł energii należą węglowodany [1 g dostarcza 16,7 kJ (4 kcal)] i tłuszcze [1 g dostarcza 37,7 kJ (9 kcal)], a także białka (zwłaszcza wówczas, gdy niewystarczająca jest dostępność energii z węglowodanów i tłuszczów) [1 g dostarcza 16,7 kJ (4 kcal)]. Należy dodać, że źródłem energii jest także alkohol, który jednak nie jest produktem zalecanym [1 g dostarcza 29,3 kJ (7 kcal)]. Do źródeł energii należą także poliole (wodorotlenowe alkohole) [1 g dostarcza 8,4 kJ (2 kcal)], które są stosowane do słodzenia niektórych produktów spożywczych. Według najnowszych ustaleń również błonnik dostarcza energii. Organizm człowieka powinien czerpać energię ze zbilansowanej diety, dostarczającej węglowodany (głównie złożone), tłuszcze i białka w odpowiedniej ilości i w odpowiednich proporcjach oraz zapewniającej pokrycie zapotrzebowania na wszystkie składniki odżywcze zgodnie z normami.

Białka

Białka są podstawowym makroskładnikiem diety człowieka. Ze względu na to, że zapotrzebowanie na energię jest nadrzędną potrzebą organizmu, metabolizm białka jest bardzo ściśle z nią powiązany. Przy niedostatecznym dopływie energii z tłuszczów i węglowodanów dochodzi do wykorzystania białka jako źródła energii, co upośledza gospodarkę białkową. Do dobrych, pełnowartościowych źródeł białka zaliczane są białka pochodzenia zwierzęcego: jaja, mleko i produkty mleczne, mięso, w tym z ryb i drobiu (z wyjątkiem białek tkanki łącznej ubogiej w tryptofan). Do białek niepełnowartościowych zaliczana jest większość białek pochodzenia roślinnego, ze względu na mniejszą zawartość niezbędnych, egzogennych aminokwasów.

Tłuszcze pokarmowe

Pojęcie „tłuszcze pokarmowe” obejmuje wszystkie lipidy w tkankach roślin i zwierząt, które są spożywane jako żywność. Z fizjologicznego punktu widzenia tłuszcz pokarmowy jest przede wszystkim
źródłem energii niezbędnej do zapewnienia prawidłowego rozwoju i utrzymania funkcji życiowych organizmu (3). Jeden gram tłuszczu dostarcza około 9 kcal, a więc ponad dwa razy więcej niż taka sama ilość białka lub węglowodanów. U człowieka o prawidłowej masie ciała niemal 150 razy więcej energii zmagazynowane jest w postaci tłuszczu niż w postaci węglowodanów. W organizmie osoby dorosłej tłuszcz zapasowy występuje w ilości od kilku do kilkunastu kilogramów, przeciętnie jest to 12 kg. Tłuszcz zapasowy stanowi źródło energii około 110 000 kcal, co umożliwia przeżycie około 3 miesięcy bez pożywienia stałego.

Rzeczywiste spożycie tłuszczu w  całodziennej diecie człowieka wynosiło w Polsce, na podstawie jedynych dotąd w pełni reprezentatywnych badań sposobu żywienia, pomijając niemowlęta, średnio 119 g u osób płci męskiej
oraz 79 g u dziewcząt i kobiet. Stanowiło to 35,7 proc. energii całodziennej diety w populacji męskiej oraz 34,3 proc. u dziewcząt i kobiet łącznie.

Wszystkie dane pochodzą z analizy pt. "Normy żywienia dla populacji Polski" pod redakcją Mirosława Jarosza

Ilona Mrozowska 2405 Artykuły

W „Handlu” od 2005 r. Blisko tematyki przemysłowej i producenckiej. Właścicielka białej kulki, czyli szynszyli o imieniu Tula.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.

} }