Ministerstwo Środowiska: kaucja za butelki jeszcze nie teraz

Jeden z dzienników poinformował, że resort środowiska rozważa możliwość pobierania kaucji za każdą sprzedaną butelkę napoju w Polsce. - Ministerstwo Środowiska nie przygotowało żadnego projektu i nie prowadzi żadnych prac legislacyjnych w tym obszarze - prostuje resort.

- Ministerstwo Środowiska prowadzi analizy możliwości wprowadzenia systemu kaucji na niektóre rodzaje opakowań na wzór tych stosowanych w niektórych państwach europejskich (...) - podał jeden z dzienników w swoim poniedziałkowym wydaniu.

- Aktualnie przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1863, z późn. zm.), nie przewidują obowiązkowego stosowania kaucji za opakowania po napojach, ale jednocześnie tego nie zabraniają - prostuje Polskiej Agencji Prasowej (PAP) Ministerstwo Środowiska. - Wprowadzenie takiego systemu w Polsce wymaga wcześniejszego przeprowadzenia szczegółowych analiz pod kątem korzyści i kosztów jego funkcjonowania. Resort środowiska prowadzi prace analityczne dot. funkcjonowania systemu kaucji na niektóre rodzaje opakowań, obejmujące systemy stosowane w państwach europejskich. Od wyników tych analiz zależeć będzie ewentualne podjęcie działań legislacyjnych w tym zakresie. Ministerstwo Środowiska nie przygotowało żadnego projektu i nie prowadzi żadnych prac legislacyjnych w tym obszarze - czytamy w oświadczeniu.

Przypomnijmy. Od 1 lipca 2017 r. w Polsce obowiązuje już Wspólny System Segregacji Odpadów (WSSO), o czym pisaliśmy tutaj:

http://handelextra.pl/artykuly/200609,drugie-zycie-odpadow

W lipcu 2017 r. Rada Ministrów przyjęła też projekt ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, na mocy którego od 1 stycznia 2018 r. za jednorazowe torebki foliowe w sklepach trzeba będzie płacić nawet 1 zł, szczegóły tutaj: http://handelextra.pl/artykuly/200847,torebki-foliowe-w-sklepach-nawet-za-1-zl

Być może rzeczywiście jest to dobry czas na podjęcie działań dotyczących rosnącej od lat w Polsce sprzedaży napojów (ale też m.in. mleka) w plastikowych butelkach.

Według analiz opracowywanych przez Polską Izbę Opakowań wartość rynku opakowań dóbr szybkozbywalnych w Polsce w ograniczeniu do: artykułów spożywczych, chemii gospodarczej i kosmetyków, wyniosła w 2016 r. 7,4 mld euro (przyjmując przelicznik 1 euro = 4,2 zł) W tym opakowania artykułów spożywczych oraz napojów to 5,7 mld euro; kosmetyków – 0,9 mld euro a dla chemii gospodarczej – 0,8 mld euro. 

Najwięcej, bo 42 proc. rynku stanowią opakowania z tworzyw sztucznych, z papieru i tektury - 36 proc., ze szkła - 12 proc., a opakowania z metalu - 10 proc.

- Rośnie udział opakowań z tworzyw sztucznych oraz opakowań z papieru i tektury; maleje ze szkła i metalu. Przy czym w krajach starej Unii tempo zmniejszania się udziału opakowań ze szkła i metalu w rynku opakowań jest znacznie większe, jeśli nie ograniczyć tych zmian tylko do wymienionych produktów FMCG - mówi Wacław Wasiak, dyrektor Polskiej Izby Opakowań (PIO). - W ostatnich latach opakowania napojów, przetworów mlecznych i owocowych (soki) zostały skutecznie zastąpione przez tworzywa sztuczne - dodaje. 

Podkreśla, że gdybyśmy cofnęli się do sytuacji w latach 80-tych minionego wieku, to udział opakowań szklanych wydaje się być dominującym. - Pamiętamy mleko w butelkach szklanych przynoszone rano na wycieraczkę. Napoje chłodzące, piwo i inne. Szkło królowało. Jednak wraz z rozwojem bazy surowcowej, technologiami wytwarzania opakowań z innych materiałów, a także zmianami w modelu rynku, stylu życia opakowania ze szkła były zastępowane przez opakowania z tworzyw sztucznych (PET), a także metalu (puszki) - tłumaczy Wacław Wasiak.

Zaznacza jednak, że struktura rynku z punktu widzenia materiału nie oznacza, że liczba opakowań ze szkła czy też metalu maleje. - Rośnie bowiem systematycznie rynek opakowań w ogóle. Dzisiejszy udział 12 proc. opakowań ze szkła w rynku wcale nie oznacza, iż w liczbach bezwzględnych jest on mniejszy aniżeli 18-proc. w 2006 r. - podkreśla dyrektor PIO. 

Jak informuje Tetra Pak, Europejczycy kupują obecnie 500 mln napojów dziennie, co w skali roku oznacza ponad 182 mld zużytych opakowań. Z roku na rok rośnie jednak świadomość na temat bezpieczeństwa żywności, ale też tego, w jaki sposób proces jej produkcji wpływa na środowisko. To dobry czas by zwrócić uwagę konsumentów na znaczenie ich codziennych wyborów.

- To bardzo ważne i aktualne zadanie do zrealizowania - przyznaje Wacław Wasiak. I podaje przykłady, jakimi działaniami można ograniczyć produkcję opakowań. 

Pierwsza metoda, polegająca na "redukcji u źródła”, to projektowanie opakowań o jak najmniejszej masie. Druga, to zwiększenie na rynku opakowań do kilkukrotnego użytku. Trzecia to ograniczenie opakowań wielomateriałowych, co ułatwia ich recykling. Wreszcie prawne i organizacyjne a także ekonomiczne rozwiązania obligujące (zmuszające) przedsiębiorców wprowadzających na rynek produkty w opakowaniach do odpowiedzialności za zagospodarowanie opakowań po ich wykorzystaniu.

- Reasumując, nie jesteśmy bezczynnymi obserwatorami zjawiska narastającej uciążliwości odpadów opakowaniowych, ale aktywnymi twórcami rozwiązań zmniejszających to zagrożenie. Sprawa, wymaga rozwiązań w kilku obszarach, jednym z nich, bardzo ważnym jeśli nie najważniejszym, jest konieczność zmian w sferze mentalności społeczeństwa, wynikających z uświadomienia istniejących zagrożeń i potrzeby przeciwdziałania nim - mówi Wacław Wasiak.

Taki cel ma startująca właśnie kampania dotycząca wpływu opakowań żywności na środowisko i zdrowie człowieka prowadzona pod hasłem „Dobre opakowanie ma znaczenie”. 

Inicjatorem kampanii jest Tetra Pak Polska, producent wielowarstwowych opakowań kartonowych. Polska jest pierwszym europejskim krajem, w którym prowadzone będą działania edukacyjne. W 2017 r. podobne działania zostaną przeprowadzone również we Włoszech, Francji, Hiszpanii, Portugalii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Holandii i Belgii. W ramach kampanii planowane są aktywności w mediach tradycyjnych, internetowych i społecznościowych oraz nawiązanie współpracy z influencerami znanymi z pasji do zdrowego stylu życia i działań proekologicznych. 

-  Dobór surowców i projekt opakowania mają zasadniczy wpływ na środowisko – liczy się to, czy opakowanie jest wykonane z naturalnego materiału, ile energii jest potrzebnej do przewożenia i magazynowania zapakowanych w nie produktów, wreszcie, czy podlega ono recyklingowi - mówi Kinga Sieradzon, dyrektor generalna Tetra Pak, wskazując jednocześnie opakowania kartonowe, jako te najbardziej sprzyjające środowisku.

- Z perspektywy przemysłu opakowań ważne jest kompleksowe spojrzenie na proces produkcji; od samego początku do końca, np. zarówno na recykling opakowania, jak i surowce, z jakich jest ono wykonane. To podstawowy warunek do stworzenia opakowań o niskim wpływie na środowisko. Dzięki wysokiej zawartości materiałów odnawialnych w składzie, opakowanie kartonowe jest wyborem przyjaznym dla klimatu. Zalet jest więcej: nie tylko oszczędzamy materiały, ale też chronimy ich źródła na przyszłość - podkreśla Heike Schiffler, cluster leader ds. środowiska w Tetra Pak odpowiedzialna za rejon Europy i Azji Centralnej.

Wiele wskazuje na to, że wzrasta świadomość środowiskowa. W badaniu zamówionym przez Tetra Pak w 2017 r. prawie czterech na dziesięciu badanych deklaruje, że „dba o środowisko”. Takie odpowiedzi najczęściej były udzielane przez osoby wykształcone obydwu płci oraz mieszkańców dużych miast. Badanie przeprowadzone przez Komisję Europejską pokazuje, że dla opinii publicznej zmiana klimatu jest poważnym problemem, martwi się nią 91 proc. badanych. W tym kontekście zrozumiałe jest, że tematy takie jak recykling opakowań należą do priorytetów w agendzie UE. 

OPAKOWANIA - JAK TO BYŁO KIEDYŚ?*

Mleko w szklanych butelkach

Jeszcze w latach 40. XX w. mleko kupowano w ilościach hurtowych, tylko w specjalnych sklepach mlecznych. Klienci przynosili swoje własne butelki, często z oddzielnym pojemnikiem na śmietanę. W sklepach mleko przechowywano w dużych stalowych bańkach, chłodzonych za pomocą lodu. Ponieważ lodówki nie były powszechne, klienci musieli odwiedzać te sklepy praktycznie codziennie. Było to czasochłonne zajęcie przypadające w udziale zwykle kobietom. W tamtym czasie często zdarzało się, że mleko kwaśniało i było wylewane. Stopniowo wprowadzono litrowe, szklane butelki, które klienci mogli zabierać ze sobą do domu. Były one jednak ciężkie i niewygodne w noszeniu, a mleko miało krótki okres przydatności. Butelki zamykano papierowymi zatyczkami, nie do końca higienicznymi. Dopiero kiedy wymyślono miękkie kapsle z folii aluminiowej, zaczęto sprzedawać mleko w zwykłych sklepach spożywczych.

Kartonowa rewolucja

Ogromną zmianą było wprowadzenie opakowań kartonowych w latach 50. XX w. Papier pokryty warstwą plastiku był znacznie lżejszy od szklanych butelek. Opakowania Tetra Pak były zarówno praktyczne, jak i higieniczne. Z powodów technicznych pierwsze opakowania miały kształt czworościanu przypominającego piramidę. W latach 60. XX w. Tetra Pak opracowało opakowanie w kształcie prostopadłościanu. Kształt ten ułatwiał magazynowanie. Oferta produktów mlecznych poszerzała się, spełniając różne potrzeby konsumentów. Obecnie opakowania kartonowe dostępne są w różnych kształtach i rozmiarach, dostosowanych do różnych potrzeb.

*Źródło: Tetra Pak

 Rynek opakowań

 

2006 rok

2016 rok

Opakowania z tworzyw sztucznych

36 proc.

42 proc.

Opakowania z papieru i tektury

30 proc.

36 proc.

Opakowania ze szkła

17 proc.

12 proc.

Opakowania z metalu

17 proc.

10 proc.

 

100 proc.

100 proc.

Ilona Mrozowska 1893 Artykuły

W „Handlu” od 2005 r. Blisko tematyki przemysłowej i producenckiej. Właścicielka białej kulki, czyli szynszyli o imieniu Tula.

Komentarze

Prosimy o wypowiadanie się w komentarzach w sposób uprzejmy, z poszanowaniem innych uczestników dyskusji i ich odrębnych stanowisk. Komentując akceptujesz regulamin publikowania komentarzy.